Quy định mới về việc sử dụng thiết bị an toàn cho trẻ em trên xe ô tô

Kể từ ngày 01/07/2026, các quy định pháp lý liên quan đến bảo đảm an toàn cho trẻ em khi tham gia giao thông bằng xe ô tô sẽ có những điều chỉnh quan trọng nhằm tăng cường bảo vệ đối tượng yếu thế.

Cụ thể, khi vận chuyển trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô cá nhân, người điều khiển phương tiện không được phép bố trí trẻ em ngồi cùng hàng ghế với người lái xe (trừ trường hợp kết cấu xe ô tô chỉ trang bị duy nhất một hàng ghế). Đồng thời, người lái xe có trách nhiệm sử dụng hoặc hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em theo đúng quy chuẩn kỹ thuật. Quy định này không áp dụng đối với các loại xe ô tô kinh doanh vận tải hành khách theo quy định của pháp luật giao thông đường bộ.

Trẻ em ngồi hàng ghế sau có bắt buộc phải sử dụng ghế trẻ em không?

Theo quy định mới, câu trả lời là có. Kể từ ngày 01/07/2026, đối với nhóm trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35 mét, việc người lái xe bố trí cho trẻ ngồi ở hàng ghế phía sau hoàn toàn không thay thế cho nghĩa vụ phải sử dụng thiết bị an toàn. Người điều khiển phương tiện vẫn bắt buộc phải trang bị và sử dụng ghế trẻ em, đệm nâng hoặc các thiết bị an toàn chuyên dụng phù hợp với thể trạng của trẻ.

Bố trí trẻ em ngồi ghế sau không đúng quy định bị xử phạt như thế nào?

Pháp luật hiện hành quy định việc xử phạt vi phạm hành chính căn cứ vào hành vi không tuân thủ trang bị thiết bị an toàn, chứ không phụ thuộc vào vị trí ngồi của trẻ. Do đó, người lái xe cần lưu ý:

• Nếu trẻ em thuộc diện quy định được bố trí ngồi ở hàng ghế sau và sử dụng thiết bị an toàn đúng quy cách thì không cấu thành hành vi vi phạm pháp luật.
• Ngược lại, nếu chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét mà không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp theo quy định, người điều khiển phương tiện sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền từ 800.000 đồng đến 1.000.000 đồng, ngay cả khi trẻ em đó được bố trí ngồi ở hàng ghế sau của xe ô tô.

(Căn cứ Khoản 3 Điều 10 Luật trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024, được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 3 Điều 7 Luật sửa đổi 10 Luật có liên quan đến an ninh, trật tự 2025 và điểm m khoản 3 Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP)

Phân loại các thiết bị an toàn, ghế trẻ em trên xe ô tô theo quy chuẩn quốc gia

Căn cứ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 123:2024/BGTVT về Thiết bị an toàn cho trẻ em dùng trên xe ô tô, các thiết bị này được thiết kế nhằm mục đích cố định tư thế ngồi hoặc nằm, giảm thiểu tối đa nguy cơ chấn thương cho trẻ khi xảy ra va chạm hoặc khi phương tiện giảm tốc độ đột ngột.

Hệ thống thiết bị an toàn tiêu chuẩn bao gồm Hệ thống ghế trẻ em CRS (Child Restraint System) và Hệ thống ghế trẻ em nâng cao ECRS (Enhanced Child Restraint System).

1. Hệ thống ghế trẻ em CRS

Đây là tổ hợp cấu thành từ các bộ phận như ghế, hệ thống dây đai bảo hiểm, khóa an toàn, cơ chế điều chỉnh và các phụ kiện đi kèm (nôi nuôi trẻ, tấm chắn va chạm), đảm bảo khả năng cố định chắc chắn vào cấu trúc ghế xe ô tô. Hệ thống CRS được phân chia thành 5 nhóm căn cứ theo trọng lượng cơ thể của trẻ em:

Xét theo phương thức và vị trí lắp đặt, hệ thống ghế CRS tiếp tục được phân định thành 4 loại cơ bản bao gồm: Loại phổ thông (lắp đặt được tại đa số các vị trí ghế tiêu chuẩn trên xe); Loại hạn chế (chỉ lắp đặt tại các vị trí ghế chuyên biệt do nhà sản xuất quy định); Loại bán phổ thông; và Loại dành riêng cho xe đặc biệt (các dòng xe được thiết kế tích hợp sẵn hệ thống ghế CRS).

2. Hệ thống ghế trẻ em nâng cao ECRS

Hệ thống ECRS bao gồm hệ thống ghế tích hợp cơ chế khóa ISOFIX toàn diện (i-Size) phù hợp với mọi vị trí ghế ngồi tiêu chuẩn i-Size của phương tiện, và hệ thống ghế tích hợp ISOFIX đặc biệt chuyên dụng cho một số dòng xe nhất định. Hệ thống này được phân loại thành 7 nhóm dựa trên kích thước cấu trúc hình học ISOFIX:

• A – ISO/F3: Hệ thống ghế trẻ em đạt tiêu chuẩn chiều cao đầy đủ, lắp đặt theo hướng quay về phía trước;
• B – ISO/F2: Hệ thống ghế trẻ em thiết kế giảm chiều cao, lắp đặt theo hướng quay về phía trước;
• B1 – ISO/F2X: Hệ thống ghế trẻ em cấu trúc giảm chiều cao, lắp đặt theo hướng quay về phía trước;
• C – ISO/R3: Hệ thống ghế trẻ em đạt tiêu chuẩn chiều cao đầy đủ, lắp đặt theo hướng quay về phía sau;
• D – ISO/R2: Hệ thống ghế trẻ em thiết kế giảm chiều cao, lắp đặt theo hướng quay về phía sau;
• E – ISO/R1: Hệ thống ghế chuyên dụng cho trẻ sơ sinh, lắp đặt theo hướng quay về phía sau;
• F – ISO/L1: Hệ thống thiết bị an toàn dạng nôi nằm nghiêng, lắp đặt theo hướng quay về phía bên trái của xe.