Hành vi thu phí không đúng quy định có thể bị phạt tiền đến 100 triệu đồng theo Nghị định 2/2026/NĐ-CP?

Từ ngày 01/01/2026, các quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phí và lệ phí chính thức có hiệu lực, trong đó đáng chú ý là mức hình phạt đối với hành vi thu phí không đúng quy định có thể lên đến 100 triệu đồng.

Chi tiết mức phạt tiền đối với hành vi thu phí không đúng quy định tại Nghị định 2/2026/NĐ-CP

Ngày 01/01/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 2/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phí và lệ phí. Căn cứ khoản 2 Điều 10 Nghị định 2/2026/NĐ-CP, mức phạt tiền đối với hành vi thu phí, lệ phí không đúng mức quy định được phân loại theo giá trị số tiền vi phạm như sau:

• Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng: Số tiền vi phạm dưới 10.000.000 đồng.
• Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng: Số tiền vi phạm từ 10.000.000 đồng đến dưới 30.000.000 đồng.
• Phạt tiền từ 6.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng: Số tiền vi phạm từ 30.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng.
• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng: Số tiền vi phạm từ 50.000.000 đồng đến dưới 100.000.000 đồng.
• Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 60.000.000 đồng: Số tiền vi phạm từ 100.000.000 đồng đến dưới 300.000.000 đồng.
• Phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng: Số tiền vi phạm từ 300.000.000 đồng trở lên.

Như vậy, mức phạt cao nhất là 100.000.000 đồng áp dụng cho hành vi vi phạm có giá trị từ 300.000.000 đồng trở lên. Ngoài phạt tiền, tổ chức, cá nhân vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả là hoàn trả toàn bộ số tiền đã thu sai cho người nộp hoặc nộp vào ngân sách nhà nước nếu không xác định được đối tượng hoàn trả, đồng thời phải thực hiện đúng trách nhiệm của tổ chức thu theo Luật Phí và lệ phí 2015.

Lưu ý: Mức phạt trên áp dụng đối với tổ chức. Theo khoản 2 Điều 5 Nghị định 2/2026/NĐ-CP, mức phạt đối với cá nhân bằng 1/2 mức phạt của tổ chức.

Hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực phí, lệ phí

Điều 4 Nghị định 2/2026/NĐ-CP quy định cụ thể các hình thức xử phạt và biện pháp khắc phục như sau:

Hình thức xử phạt chính

• Phạt cảnh cáo.
• Phạt tiền.

Biện pháp khắc phục hậu quả

• Buộc nộp ngân sách nhà nước tiền phí, lệ phí và tiền chậm nộp theo quy định Luật Quản lý thuế.
• Buộc hoàn trả tiền phí, lệ phí cho người nộp.
• Buộc thực hiện trách nhiệm của tổ chức thu theo quy định, bao gồm: niêm yết công khai mức thu, cấp chứng từ thu, quyết toán và hạch toán kế toán đúng quy định.

Thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phí, lệ phí

Căn cứ Điều 6 Nghị định 2/2026/NĐ-CP, thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính đối với lĩnh vực này là 02 năm. Đối với hành vi đã kết thúc, thời hiệu tính từ khi chấm dứt vi phạm. Đối với hành vi đang thực hiện, thời hiệu tính từ khi phát hiện. Riêng trường hợp tiếp nhận hồ sơ từ cơ quan tiến hành tố tụng, thời hiệu được kéo dài thêm 01 năm.