Ly hôn của người nước ngoài có thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án Việt Nam không?

Vấn đề thẩm quyền giải quyết vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài được quy định chặt chẽ tại hệ thống pháp luật dân sự và hôn nhân gia đình Việt Nam. Việc xác định thẩm quyền của Tòa án Việt Nam phụ thuộc vào điều kiện cư trú và quốc tịch của các bên đương sự.
Ly hôn có yếu tố nước ngoài là gì?
Hôn nhân có yếu tố nước ngoài được hiểu là quan hệ hôn nhân giữa người nước ngoài với công dân Việt Nam hoặc giữa hai người nước ngoài cùng thường trú tại Việt Nam.
Theo quy định tại Điều 127 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, ly hôn có yếu tố nước ngoài bao gồm:
- Việc ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài.
- Việc ly hôn giữa người nước ngoài với nhau nhưng cùng thường trú tại Việt Nam.
- Trường hợp bên là công dân Việt Nam không thường trú tại Việt Nam tại thời điểm yêu cầu ly hôn thì việc ly hôn được giải quyết theo pháp luật của nơi thường trú chung; nếu không có nơi thường trú chung thì giải quyết theo pháp luật Việt Nam.
- Riêng đối với tài sản là bất động sản ở nước ngoài, việc giải quyết khi ly hôn phải tuân thủ pháp luật của quốc gia nơi có bất động sản đó.
Điều kiện để Tòa án Việt Nam có thẩm quyền giải quyết việc ly hôn của người nước ngoài
Căn cứ quy định tại Khoản 1 Điều 127 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 và Điểm d Khoản 1 Điều 469 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, Tòa án Việt Nam có thẩm quyền giải quyết trong các trường hợp sau:
- Một trong các bên đương sự (nguyên đơn hoặc bị đơn) là công dân Việt Nam.
- Các đương sự là người nước ngoài nhưng đang cư trú, làm ăn, sinh sống lâu dài tại Việt Nam.
Cơ quan Tòa án có thẩm quyền giải quyết cụ thể
Theo Khoản 3 Điều 123 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014 (được sửa đổi bởi Khoản 13 Điều 2 Luật Tổ chức Tòa án nhân dân sửa đổi 2025):
Tòa án nhân dân khu vực nơi cư trú của công dân Việt Nam có thẩm quyền giải quyết việc ly hôn, tranh chấp về quyền, nghĩa vụ vợ chồng, cha mẹ và con giữa công dân Việt Nam cư trú ở khu vực biên giới với công dân của nước láng giềng cùng cư trú ở khu vực biên giới với Việt Nam.
Nhìn chung, Tòa án nhân dân cấp có thẩm quyền tại khu vực nơi các đương sự cư trú sẽ thực hiện việc giải quyết các vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài theo quy định pháp luật hiện hành.
Hồ sơ yêu cầu giải quyết ly hôn có yếu tố nước ngoài
Để thực hiện thủ tục ly hôn, người yêu cầu cần chuẩn bị bộ hồ sơ theo quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, bao gồm:
- Đơn khởi kiện về việc ly hôn hoặc Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn (theo mẫu quy định).
- Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn (trường hợp mất bản chính phải nộp bản sao trích lục từ sổ gốc của cơ quan có thẩm quyền).
- Bản sao chứng thực Giấy chứng minh nhân dân/Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu; Sổ hộ khẩu hoặc xác nhận cư trú.
- Bản sao chứng thực Giấy khai sinh của con (nếu có con chung).
- Các tài liệu, chứng cứ về quyền sở hữu tài sản trong trường hợp có tranh chấp tài sản.
- Các hồ sơ, tài liệu chứng minh một bên đang ở nước ngoài (nếu có).