Phạt Cà Phê Vỉa Hè 50 Triệu Đồng: Thực Hư và Giải Đáp Pháp Lý

Vừa qua, trên các trang mạng xã hội lan truyền thông tin như “Từ 1/11 xử phạt đến 50 triệu đồng đối với các xe bán đồ uống pha chế như cà phê, trà sữa, nước ép trên vỉa hè nếu không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm” hay “Kinh doanh xe cà phê muối có thể bị xử phạt tới 50 triệu đồng nếu không đảm bảo vệ sinh” hay “Phạt cà phê vỉa hè 50 triệu đồng” hay “Phạt xe bán đồ uống vỉa hè” => Chung quy lại là đề cập đến việc “Buôn bán vỉa hè có bị phạt hay không?” Bài viết dưới đây sẽ giải đáp những thắc mắc trên.

Quy Định Pháp Luật Liên Quan Đến Sử Dụng Vỉa Hè

Căn cứ theo Điều 77 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định:

Điều 77. Bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ đối với trường hợp sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè vào mục đích khác

1. Lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông; vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ. Trường hợp cần thiết sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè phục vụ sự kiện chính trị, hoạt động văn hoá, thể thao và mục đích khác, cơ quan, tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè phải có phương án sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè và được cơ quan có thẩm quyền cho phép; cơ quan cho phép sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè gửi thông báo ngay cho cơ quan Cảnh sát giao thông.
2. Cơ quan, tổ chức, cá nhân sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè chỉ được sử dụng đúng mục đích do cơ quan có thẩm quyền cho phép; chấp hành các yêu cầu của Cảnh sát giao thông; không làm mất trật tự, an toàn giao thông đường bộ; hoàn trả nguyên trạng lòng đường, vỉa hè sau khi kết thúc việc sử dụng.
3. …

Như vậy, về nguyên tắc lòng đường được sử dụng cho mục đích giao thông; vỉa hè được sử dụng cho người đi bộ trừ trường hợp khác theo quy định của pháp luật.

Việc bán cà phê vỉa hè hay bán đồ uống vỉa hè có thể được xem là hành vi buôn bán hàng rong (buôn bán dạo). Thực tế cho thấy, các mô hình kinh doanh cà phê vỉa hè hiện nay là take away (mang đi).

Bán hàng rong được hiểu là (buôn bán dạo) là các hoạt động mua, bán không có địa điểm cố định (mua rong, bán rong hoặc vừa mua rong vừa bán rong), bao gồm cả việc nhận sách báo, tạp chí, văn hóa phẩm của các th­ương nhân đ­ược phép kinh doanh các sản phẩm này theo quy định của pháp luật để bán rong do cá nhân hoạt động th­ương mại là cá nhân tự mình hàng ngày thực hiện một, một số hoặc toàn bộ các hoạt động đ­ược pháp luật cho phép về mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ và các hoạt động nhằm mục đích sinh lợi khác như­ng không thuộc đối t­ượng phải đăng ký kinh doanh theo quy định của pháp luật về đăng ký kinh doanh và không gọi là “th­ương nhân” theo quy định của Luật Thương mại 2005. (khoản 1 Điều 3 Nghị định 39/2007/NĐ-CP).

Nếu kết luận ngay rằng “Phạt cà phê vỉa hè 50 triệu đồng nếu không đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm” thì hoàn toàn không có căn cứ rõ rằng. Thực tế, các tin đồn lan truyền tràn lan trên MXH thường đánh vào tâm lý người dân làm xôn xao dư luận nhằm mục đích câu view, tương tác đi sai chính sách của Đảng và nhà nước, trái với pháp luật.

Trên cơ sở đối chiếu với các văn bản quy phạm pháp luật hiện tại, việc bán cà phê vỉa hè (bán đồ uống) nói riêng hay buôn bán hàng rong nói chung sẽ bị phạt hành chính đến hình sự tùy vào trường hợp.

Xử Phạt Vi Phạm Liên Quan Đến Bán Hàng Vỉa Hè

1. Xử Phạt Hành Chính

(1) Đối với hành vi lấn chiếm vỉa hè

Điểm e khoản 2 Điều 12 Nghị định 168/2024/NĐ-CP có quy định: “Việc bán hàng rong hoặc bán hàng hóa nhỏ lẻ khác trên lòng đường, trên vỉa hè các tuyến phố có quy định cấm bán hàng; trừ các hành vi vi phạm quy định tại khoản 7, khoản 9 Điều 12 Nghị định 168/2024/NĐ-CP sẽ bị phạt tiền từ 200.000 đồng đến 250.000 đồng.”

(2) Đối với hành vi vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm

Nghị định 115/2018/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính về an toàn thực phẩm

Chẳng hạn:

• A bán đồ uống vỉa hè sử dụng nguyên liệu đã quá thời hạn sử dụng hoặc nguyên liệu không rõ nguồn gốc, xuất xứ => Phạt tiền từ 01 lần đến 02 lần giá trị sản phẩm vi phạm + buộc tiêu hủy nguyên liệu, thực phẩm vi phạm (Điều 4 Nghị định 115/2018/NĐ-CP)
• Sử dụng nước không bảo đảm vệ sinh để chế biến thức ăn; để vệ sinh trang thiết bị, dụng cụ phục vụ chế biến, ăn uống => Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng (Điều 16 Nghị định 115/2018/NĐ-CP)

2. Xử Lý Hình Sự

Điều 317 Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi bởi khoản 119 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2017 được sửa đổi bởi khoản 21 Điều 1 Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự 2025 Tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm (Nếu có dấu hiệu cấu thành tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm).

Như vậy, quy các quy định trên có thể thấy nếu kết luận chính thức rằng việc “Kinh doanh xe cà phê muối có thể bị xử phạt tới 50 triệu đồng nếu không đảm bảo vệ sinh” hay “Phạt cà phê vỉa hè 50 triệu đồng” là không chính xác hoàn toàn.

Khoảng thời gian vừa qua, trên các nền tảng mạng xã hội ngày càng xuất hiện nhiều tin đồn không có căn cứ, sai sự thật gây hoang mang, kích động dư luận nhằm mục đích câu view, đi sai với chủ trương nhà nước. Đơn cử như một số tin (Cấm trẻ em dưới 16 tuổi đi xe máy điện và xe đạp điện từ 15/10/2025; Bắt buộc nữ đi nghĩa vụ quân sự 2026, cấm hát loa kẹo kéo, bỏ trường tư thục…).

Không phải thông tin nào lan truyền trên mạng xã hội cũng đúng. Vì vậy khi tiếp nhập thông tin chúng ta cần kiểm chứng kỹ càng để tránh lan truyền nhau những tin đồn thất thiệt bởi:

Người dùng mạng xã hội lan truyền thông tin sai sự thật, xuyên tạc có thể bị xử phạt hành chính như sau:

Căn cứ tại khoản 1 Điều 101 Nghị định 15/2020/NĐ-CP được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 1 Nghị định 14/2022/NĐ-CP quy định như sau:

Điều 101. Vi phạm các quy định về trách nhiệm sử dụng dịch vụ mạng xã hội; trang thông tin điện tử được thiết lập thông qua mạng xã hội

1. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với hành vi lợi dụng mạng xã hội để thực hiện một trong các hành vi sau:
   1. Cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống, xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân;
   2. Cung cấp, chia sẻ thông tin cổ súy các hủ tục, mê tín, dị đoan, dâm ô, đồi trụy, không phù hợp với thuần phong, mỹ tục của dân tộc;
   3. Cung cấp, chia sẻ thông tin miêu tả tỉ mỉ hành động chém, giết, tai nạn, kinh dị, rùng rợn;
   4. Cung cấp, chia sẻ thông tin bịa đặt, gây hoang mang trong Nhân dân, kích động bạo lực, tội ác, tệ nạn xã hội, đánh bạc hoặc phục vụ đánh bạc;
   5. …
2. …
3. Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn hoặc thông tin vi phạm pháp luật do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại các khoản 1 và 2 Điều này.

Như vậy, căn cứ theo quy định nêu trên thì cá nhân có hành vi đưa thông tin sai sự thật gây hoang mang trong Nhân dân có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với cá nhân. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với tổ chức (khoản 3 Điều 4 Nghị định 15/2020/NĐ-CP). Đồng thời, buộc gỡ bỏ thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn hoặc thông tin vi phạm pháp luật.

Ngoài ra, tùy theo hành vi vi phạm đủ yếu tố cấu thành tội phạm mà hành vi trên có thể bị xử lý hình sự về các tội khác nhau.

Lưu ý 1: Khi bán hàng rong phải tuân thủ các điều kiện của pháp luật trong đó có quy định về phạm vi về địa điểm kinh doanh của cá nhân hoạt động thương mại tại Điều 6 Nghị định 39/2007/NĐ-CP, cụ thể:

• Trừ tr­ường hợp pháp luật có quy định khác, nghiêm cấm cá nhân thực hiện các hoạt động thương mại tại các khu vực, tuyến đ­ường, địa điểm sau đây:
  • Khu vực thuộc các di tích lịch sử, văn hóa đã đ­ược xếp hạng, các danh lam thắng cảnh khác;
  • Khu vực các cơ quan nhà n­ước, cơ quan ngoại giao, các tổ chức quốc tế;
  • Khu vực thuộc vành đai an toàn kho đạn d­ược, vật liệu nổ, nhà máy sản xuất đạn d­ược, vật liệu nổ, doanh trại Quân đội nhân dân Việt Nam;
  • Khu vực thuộc cảng hàng không, cảng biển, cửa khẩu quốc tế, sân ga, bến tầu, bến xe, bến phà, bến đò và trên các ph­ương tiện vận chuyển;
  • Khu vực các tr­ường học, bệnh viện, cơ sở tôn giáo, tín ng­ưỡng;
  • Nơi tạm dừng, đỗ của ph­ương tiện giao thông đang tham gia l­ưu thông, bao gồm cả đ­ường bộ và đ­ường thủy;
  • Phần đ­ường bộ bao gồm lối ra vào khu chung c­ư hoặc khu tập thể; ngõ hẻm; vỉa hè, lòng đ­ường, lề đ­ường của đ­ường đô thị, đ­ường huyện, đường tỉnh và quốc lộ dành cho ng­ười và phương tiện tham gia giao thông, trừ các khu vực, tuyến đ­ường hoặc phần vỉa hè đ­ường bộ đ­ược cơ quan có thẩm quyền quy hoạch hoặc cho phép sử dụng tạm thời để thực hiện các hoạt động th­ương mại;
  • Các tuyến đ­ường, khu vực (kể cả khu du lịch) do Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ­ương (gọi tắt là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) hoặc cơ quan đ­ược Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ủy quyền quy định và có biển cấm cá nhân thực hiện các hoạt động th­ương mại;
  • Khu vực thuộc quyền sử dụng của tổ chức, cá nhân tuy không phải là khu vực, tuyến đ­ường, địa điểm cấm sử dụng làm địa điểm kinh doanh theo quy định từ điểm a đến điểm h khoản 1 Điều này nh­ưng không đ­ược sự đồng ý của tổ chức, cá nhân đó hoặc khu vực đó có biển cấm cá nhân thực hiện các hoạt động th­ương mại.
• Nghiêm cấm cá nhân hoạt động th­ương mại chiếm dụng trái phép, tự ý xây dựng, lắp đặt cơ sở, thiết bị, dụng cụ thực hiện các hoạt động th­ương mại và tr­ưng bày hàng hóa ở bất kỳ địa điểm nào trên đ­ường giao thông và nơi công cộng; lối ra vào, lối thoát hiểm hoặc bất kỳ khu vực nào làm cản trở giao thông, gây bất tiện cho cộng đồng và làm mất mỹ quan chung.
• Tr­ường hợp tiến hành hoạt động th­ương mại ở các khu vực, tuyến đường hoặc phần vỉa hè đ­ường bộ đ­ược cơ quan nhà n­ước có thẩm quyền quy hoạch hoặc cho phép sử dụng tạm thời thì ngoài việc tuân thủ quy định của Nghị định này, cá nhân hoạt động th­ương mại phải bảo đảm thực hiện theo đúng quy hoạch và sự cho phép đó.
• Cá nhân hoạt động th­ương mại phải tuân thủ mệnh lệnh hợp pháp của người thi hành công vụ trong tr­ường hợp đ­ược yêu cầu di chuyển hàng hóa; phương tiện, thiết bị, dụng cụ thực hiện các hoạt động th­ương mại để tránh làm cản trở hoặc tắc nghẽn giao thông trong tr­ường hợp khẩn cấp hoặc vì lý do an ninh và các hoạt động xã hội khác theo quy định của pháp luật.

Lưu ý 2:

• Cá nhân hoạt động thương mại có hành vi vi phạm các quy định tại Nghị định 39/2007/NĐ-CP thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật.
• Cán bộ, công chức có hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm trái các quy định của Nghị định 39/2007/NĐ-CP và pháp luật có liên quan thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự; nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật. (Điều 10 Nghị định 39/2007/NĐ-CP)

Hồ Sơ Xin Giấy Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm 2025

Căn cứ theo khoản 2 Điều 27 Nghị định 148/2025/NĐ-CP (áp dụng từ 1/7/2025 sau sáp nhập) quy định hồ sơ xin giấy vệ sinh an toàn thực phẩm 2025 gồm:

• Đơn đề nghị cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm;
• Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh;
• Bản thuyết minh về cơ sở vật chất, trang thiết bị, dụng cụ bảo đảm điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền;
• Giấy xác nhận đủ sức khoẻ của chủ cơ sở và người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm do cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đủ điều kiện cấp;
• Giấy xác nhận đã được tập huấn kiến thức về an toàn vệ sinh thực phẩm của chủ cơ sở và của người trực tiếp sản xuất, kinh doanh thực phẩm theo quy định của Bộ trưởng Bộ quản lý ngành.

Bán Cà Phê Vỉa Hè Có Phải Đăng Ký Kinh Doanh Không?

Căn cứ theo khoản 3 Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP quy định như sau:

Điều 82. Quyền thành lập hộ kinh doanh

1. …
2. Hộ gia đình sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp, làm muối và những người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ, làm dịch vụ có thu nhập thấp không phải đăng ký hộ kinh doanh, trừ trường hợp kinh doanh các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quy định mức thu nhập thấp áp dụng trên phạm vi địa phương.
3. Trường hợp có nhu cầu thành lập hộ kinh doanh, các đối tượng tại khoản 3 Điều này đăng ký hộ kinh doanh theo quy định tại Nghị định này.

Như vậy, bán cà phê vỉa hè nếu có thu nhập thấp không phải đăng ký hộ kinh doanh, trừ trường hợp kinh doanh các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quy định mức thu nhập thấp áp dụng trên phạm vi địa phương.