
Nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị trong khu vực công thường xuyên phát sinh rủi ro pháp lý do sơ suất hoặc cố tình chậm trễ trong việc minh bạch hóa thông tin quản lý tài chính, ngân sách. Việc nắm rõ mức xử phạt hành vi không công khai về tiết kiệm chống lãng phí giúp các đơn vị chủ động rà soát quy trình, bảo đảm tính minh bạch và tránh các án phạt vi phạm hành chính nặng nề từ cơ quan quản lý nhà nước.
Công khai thông tin là nguyên tắc cốt lõi giúp thanh tra, kiểm toán và Nhân dân giám sát việc quản lý, sử dụng nguồn lực công. Căn cứ quy định tại Điều 9 Nghị định 265/2026/NĐ-CP, mức vi phạm hành chính trong lĩnh vực này được phân hóa cụ thể theo mức độ và tính chất của hành vi:
Lưu ý quan trọng: Khung tiền phạt nêu trên là mức phạt áp dụng đối với cá nhân vi phạm. Trường hợp tổ chức có cùng hành vi vi phạm thì mức phạt tiền sẽ gấp 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân (tương ứng mức phạt tối đa đối với tổ chức không công khai thông tin lên tới 16.000.000 đồng và hành vi cố ý công khai không trung thực lên tới 20.000.000 đồng).
Ngoài hình thức phạt tiền hoặc cảnh cáo, đối tượng vi phạm còn phải thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả nghiêm ngặt: Buộc công khai về tiết kiệm, chống lãng phí theo đúng quy định đối với trường hợp không công khai, chậm công khai từ 30 ngày trở lên hoặc công khai không đầy đủ; Buộc cải chính nội dung công khai đối với hành vi cố ý công khai không chính xác, không trung thực.
Công khai minh bạch không chỉ là nghĩa vụ đơn lẻ mà là một trong những tiêu chí trọng tâm khi cơ quan nhà nước tiến hành công tác kiểm tra, giám sát. Căn cứ khoản 2 Điều 17 Luật Tiết kiệm, chống lãng phí 2025, kiểm tra tiết kiệm, chống lãng phí là nhiệm vụ thường xuyên của các cơ quan, tổ chức, đơn vị thông qua hoạt động tự kiểm tra, kiểm tra của cấp trên hoặc kiểm tra chuyên ngành. Các nội dung kiểm tra bắt buộc bao gồm:
Để hạn chế tối đa nguy cơ bị xử phạt vi phạm hành chính, các cơ quan, tổ chức cần thấu hiểu và vận dụng đúng các nguyên tắc chỉ đạo được quy định tại Điều 6 Luật Tiết kiệm, chống lãng phí 2025. Hệ thống nguyên tắc này định hình toàn bộ hoạt động quản lý công:
| Nhóm nguyên tắc | Nội dung chi tiết quy định theo Luật Tiết kiệm, chống lãng phí 2025 |
| Tính thường xuyên & Giám sát | Tiết kiệm, chống lãng phí là nhiệm vụ thường xuyên, liên tục từ chủ trương, xây dựng, thi hành pháp luật gắn với kiểm tra, thanh tra, giám sát. Bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch và vai trò giám sát của Quốc hội, HĐND, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Nhân dân. |
| Căn cứ đánh giá & Đổi mới | Đánh giá dựa trên định mức, tiêu chuẩn, chế độ kết hợp với kết quả thực hiện nhiệm vụ, chất lượng đầu ra, hiệu quả sử dụng nguồn lực. Đồng thời phải gắn với cải cách hành chính, ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số. |
| Phân cấp & Trách nhiệm | Thực hiện phân cấp quản lý, phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, các ngành gắn với trách nhiệm người đứng đầu và trách nhiệm cá nhân của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động. |
| Phân loại xử lý vi phạm | Phân biệt rõ giữa hành vi gây lãng phí do thiếu trách nhiệm, vi phạm pháp luật với các rủi ro khách quan trong quá trình đổi mới, thực hiện cơ chế thí điểm, khuyến khích cán bộ năng động, sáng tạo, dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung. |
Mỗi cơ quan, tổ chức và cán bộ quản lý cần chủ động rà soát danh mục thông tin phải công khai, bảo đảm đúng mốc thời gian và độ chính xác của dữ liệu. Thực hiện tốt nghĩa vụ công khai không chỉ bảo vệ đơn vị trước các chế tài xử phạt hành chính mà còn góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực chung của xã hội.