Khách đi khách sạn có cần tự khai báo lưu trú không?

Nhiều người băn khoăn liệu khách đi khách sạn có cần tự khai báo lưu trú không hay đây là nghĩa vụ bắt buộc của cơ sở kinh doanh. Việc nắm rõ quy định về đăng ký cư trú sẽ giúp cả hành khách và chủ cơ sở lưu trú tránh được các mức xử phạt hành chính không đáng có.

Trách nhiệm khai báo thông tin cư trú khi ở khách sạn thuộc về ai?

Theo quy định của pháp luật hiện hành, cá nhân khi đến lựa chọn lưu trú qua đêm tại các loại hình dịch vụ như khách sạn, nhà nghỉ, homestay hoặc các cơ sở cho thuê lưu trú khác có trách nhiệm cung cấp đầy đủ thông tin cá nhân chính xác cho phía cơ sở kinh doanh. Các nội dung thông tin khai báo bắt buộc bao gồm:

Họ và tên khai sinh, ngày tháng năm sinh, số định danh cá nhân (hoặc số hộ chiếu còn giá trị đối với người nước ngoài);

Mục đích và lý do lưu trú;

Khoảng thời gian lưu trú cụ thể;

Địa điểm lưu trú chi tiết.

Mặc dù người thuê có nghĩa vụ cung cấp dữ liệu, nhưng xét về mặt trách nhiệm thực hiện, khách đi khách sạn có cần tự khai báo lưu trú không? Câu trả lời là không. Nghĩa vụ trực tiếp thông báo với cơ quan quản lý cư trú thuộc về người đại diện hoặc người quản lý hợp pháp của cơ sở lưu trú du lịch.

Căn cứ quy định tại khoản 12 Điều 3 và khoản 1 Điều 48 Luật Du lịch 2017, khách sạn được xác định là một trong những loại hình cơ sở lưu trú du lịch chuyên cung cấp các dịch vụ phục vụ nhu cầu ở lại của hành khách.

Đồng thời, đối chiếu với quy định tại Điều 30 Luật Cư trú 2020, đã được sửa đổi bổ sung bởi khoản 9 Điều 4 Luật sửa đổi 10 Luật có liên quan đến an ninh, trật tự 2025 có hiệu lực từ ngày 01/07/2026, khi có người thuê phòng qua đêm, đại diện cơ sở lưu trú du lịch phải có nghĩa vụ thông báo với cơ quan công an đăng ký cư trú.

Thời hạn thực hiện thông báo được luật hóa rất chặt chẽ. Thủ tục cần hoàn tất trước 23 giờ của ngày khách bắt đầu đến ở. Đối với các trường hợp khách thuê check-in muộn sau 23 giờ đêm, bên phía khách sạn phải thực hiện thông báo trước 08 giờ ngày hôm sau.Khách sạn không thông báo lưu trú cho khách bị xử phạt thế nào?

Vì trách nhiệm thuộc về người quản lý cơ sở kinh doanh, do đó khi có hành vi vi phạm pháp luật về đăng ký, quản lý cư trú thì doanh nghiệp hoặc chủ hộ kinh doanh khách sạn sẽ bị áp dụng các chế tài hành chính nghiêm khắc.

Cụ thể, căn cứ quy định tại Điều 10 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, mức phạt tiền đối với cơ sở lưu trú vi phạm được áp dụng tùy theo số lượng người không được khai báo:

Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng nếu thực hiện không đúng hoặc không đầy đủ quy định của pháp luật về thông báo lưu trú;

Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng khi cơ sở lưu trú du lịch không tiến hành thông báo cho từ 01 đến 03 hành khách lưu trú qua đêm;

Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng trong trường hợp không thông báo lưu trú đối với số lượng từ 04 đến 08 người;

Phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 12.000.000 đồng nếu cơ sở bỏ qua việc khai báo thông tin cư trú từ 09 người lưu trú trở lên.

Các nguyên tắc cơ bản trong quản lý cư trú tại Việt Nam

Bên cạnh các quy định về chế tài, Điều 3 Luật Cư trú 2020 cũng nêu rõ các nguyên tắc nền tảng trong việc tổ chức và quản lý cư trú của công dân:

Luôn bảo đảm tuân thủ Hiến pháp cùng toàn bộ hệ thống quy định pháp luật hiện hành.

Duy trì sự cân bằng hài hòa giữa quyền lợi của cá nhân công dân với lợi ích chung của xã hội và Nhà nước; gắn liền tự do cư trú với nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc phòng, trật tự xã hội.

Các trình tự, thủ tục hành chính liên quan đến đăng ký cư trú bắt buộc phải thiết lập theo hướng tối giản, nhanh chóng, minh bạch, chính xác, không gây phiền hà cho người dân.

Toàn bộ thông tin cư trú của công dân phải được cập nhật đồng bộ vào hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; mỗi cá nhân tại một thời điểm chỉ có một nơi thường trú duy nhất.

Tất cả các hành vi vi phạm hành chính hoặc cố ý làm sai lệch quy định quản lý cư trú đều phải được phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm minh.