Doanh nghiệp bán hàng đa cấp được rút tiền ký quỹ trong trường hợp nào?

Tiền ký quỹ của khoản đầu tư bán hàng đa cấp đóng vai trò là nguồn tài chính dự phòng bảo vệ quyền lợi của người tham gia kinh doanh cũng như bảo đảm nghĩa vụ của doanh nghiệp trước pháp luật. Khi chấm dứt hoạt động kinh doanh hoặc chuyển đổi tài khoản, việc thu hồi khoản ký quỹ này là ưu tiên hàng đầu của đơn vị kinh doanh. Pháp luật quản lý thương mại hiện hành đã thiết lập căn cứ pháp lý rõ ràng giải quyết các điều kiện, hồ sơ cùng thủ tục hoàn trả cho khoản tài chính này.

Các trường hợp được rút tiền ký quỹ doanh nghiệp bán hàng đa cấp

Khoản ký quỹ không phải là khoản nộp ngân sách cố định mà nhằm mục đích thế chấp nghĩa vụ. Căn cứ khoản 1 Điều 51 Nghị định 137/2026/NĐ-CP, đơn vị kinh doanh được phép giải tỏa khoản tiền gửi bảo đảm này trong ba trường hợp sau:

Bộ Công Thương ban hành văn bản từ chối cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp cho doanh nghiệp.
Doanh nghiệp chủ động hoặc bị buộc chấm dứt hoạt động bán hàng đa cấp theo quy định tại khoản 1 Điều 17 Nghị định 137/2026/NĐ-CP và đã hoàn tất trọn vẹn các nghĩa vụ, trách nhiệm quy định tại khoản 2 Điều 17 Nghị định 137/2026/NĐ-CP đối với người tham gia mạng lưới.
Doanh nghiệp đã chuyển giao nghĩa vụ bằng việc thực hiện ký quỹ bổ sung hoặc thay thế theo Điều 50 Nghị định 137/2026/NĐ-CP tại một ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác.

Thực tế vận hành cho thấy, rủi ro hay gặp nhất khiến hồ sơ giải ngân bị gián đoạn là việc doanh nghiệp chưa thanh lý xong các hợp đồng bán hàng đa cấp hoặc chưa giải quyết xong tranh chấp tiền hoa hồng, tiền thưởng với nhà phân phối. Điều này khiến tiêu chuẩn hoàn thành nghĩa vụ không được công nhận.

Ngoài ra, ban quản trị doanh nghiệp cũng cần cập nhật chính xác các tiêu chí pháp lý liên quan qua quy định về Điều kiện đối với người tham gia bán hàng đa cấp từ 1/7/2026 cũng như xác định xem trường hợp của mình có rơi vào danh mục Trường hợp nào được xem là có hoạt động bán hàng đa cấp tại địa phương? để xử lý toàn diện tranh chấp phát sinh trước khi xin thu hồi tiền.

Định mức tiền ký quỹ bắt buộc đối với hoạt động bán hàng đa cấp

Để đảm bảo năng lực tài chính tối thiểu của tổ chức bán hàng đa cấp, cơ quan quản lý đưa ra chế định ký quỹ mang tính bắt buộc trước khi cấp phép hoạt động. Dựa trên khoản 2 Điều 50 Nghị định 137/2026/NĐ-CP, mức vốn duy trì ký quỹ được chuẩn hóa bằng con số cụ thể:

Tiêu chí xác định	Mức quy định pháp luật	Điều kiện áp dụng
Tỷ lệ theo vốn điều lệ	5% vốn điều lệ	Áp dụng cho mọi doanh nghiệp đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp
Mức tối thiểu bắt buộc	Không thấp hơn 20 tỷ đồng	Trường hợp 5% vốn điều lệ nhỏ hơn 20 tỷ đồng thì vẫn phải ký quỹ đủ 20 tỷ đồng
Địa điểm ký quỹ	Ngân hàng thương mại / Chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam	Phải lập hợp đồng ký quỹ đúng quy định pháp luật điều chỉnh

Số tiền này bị phong tỏa tại ngân hàng trong suốt thời gian doanh nghiệp duy trì giấy phép. Ngoại trừ các trường hợp hoàn trả theo quy định, doanh nghiệp không được tự ý trích rút hay dùng tài sản ký quỹ này để thế chấp, cầm cố cho các nghĩa vụ tài chính khác.

Quy trình, thủ tục giải quyết hồ sơ rút tiền ký quỹ doanh nghiệp bán hàng đa cấp

Quy trình xem xét cho phép rút tiền ký quỹ được thực hiện theo cơ chế giám sát chặt chẽ từ phía Bộ Công Thương nhằm đảm bảo quyền lợi hợp pháp cho toàn bộ mạng lưới phân phối. Chi tiết trình tự xử lý theo Điều 52 Nghị định 137/2026/NĐ-CP bao gồm các bước sau:

1. Thời điểm nộp hồ sơ và thành phần tài liệu cần chuẩn bị

Doanh nghiệp chỉ được nộp hồ sơ đề nghị sau thời hạn 60 ngày làm việc kể từ ngày UBND cấp tỉnh ra văn bản xác nhận tiếp nhận thông báo chấm dứt hoạt động, hoặc kể từ ngày quyết định thu hồi giấy chứng nhận đăng ký bán hàng đa cấp có hiệu lực pháp luật. Thành phần hồ sơ bao gồm:

Đơn đề nghị rút tiền ký quỹ soạn theo Mẫu số 22 Phụ lục I ban hành kèm theo Nghị định 137/2026/NĐ-CP.
Danh sách toàn bộ người tham gia bán hàng đa cấp tính đến thời điểm dừng hoạt động (bao gồm họ tên, số thẻ căn cước/CCCD hoặc hộ chiếu, địa chỉ, điện thoại, số hợp đồng, ngày ký và số Thẻ thành viên).

2. Trình tự thẩm định và công khai thông tin giải tỏa tài khoản

Kiểm tra hồ sơ: Trong 05 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận, Bộ Công Thương kiểm tra tính hợp lệ. Nếu hồ sơ thiếu sót, Bộ ra văn bản yêu cầu bổ sung trong thời hạn tối đa 10 ngày làm việc. Khi hồ sơ đạt yêu cầu, thông tin rút tiền ký quỹ được niêm yết công khai trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Công Thương.
Tiếp nhận phản ánh khiếu nại: Trong vòng 30 ngày làm việc kể từ ngày đăng tải thông tin, người tham gia bán hàng đa cấp hoặc cơ quan xử lý vi phạm có quyền gửi văn bản thông báo nếu doanh nghiệp chưa hoàn thành nghĩa vụ trả thưởng, trả lại tiền mua hàng hoặc đền bù tổn thất theo quy định tại khoản 2 Điều 17 Nghị định 137/2026/NĐ-CP.
Ban hành văn bản chấp thuận: Nếu hết thời hạn 30 ngày làm việc nêu trên mà không phát sinh bất kỳ thông báo khiếu nại hay phản ánh vi phạm nào, Bộ Công Thương sẽ ban hành văn bản chấp thuận cho doanh nghiệp rút tiền ký quỹ.

3. Thủ tục áp dụng đối với trường hợp thay đổi ngân hàng ký quỹ

Trường hợp doanh nghiệp thực hiện rút tiền ký quỹ cũ do chuyển sang ký quỹ tại ngân hàng mới theo điểm c khoản 1 Điều 51 Nghị định 137/2026/NĐ-CP, quy trình được giản lược theo các mốc thời gian:

Doanh nghiệp gửi văn bản đề nghị thay đổi kèm bản sao xác nhận ký quỹ tại ngân hàng mới đến Bộ Công Thương.
Trong 05 ngày làm việc, Bộ Công Thương phát văn bản đề nghị ngân hàng mới xác nhận tính xác thực của chứng từ ký quỹ.
Trong 05 ngày làm việc kể từ khi nhận được xác nhận chính thức từ ngân hàng mới, Bộ Công Thương ra văn bản chấp thuận cho phép giải tỏa tài khoản ký quỹ tại ngân hàng cũ.

Thực hiện chính xác quy trình rút tiền ký quỹ doanh nghiệp bán hàng đa cấp giúp đơn vị chủ quản thu hồi nguồn tài chính hợp pháp, tối ưu hóa dòng vốn khi tái cơ cấu hoặc đóng mã số kinh doanh. Pháp luật đảm bảo sự công bằng bằng cách minh bạch hóa thông tin, cân bằng lợi ích của tổ chức kinh doanh và cộng đồng người tham gia hệ thống.