Tham gia thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số cần đáp ứng điều kiện gì theo Nghị quyết 01?

Việc triển khai các hoạt động tư pháp trên nền tảng điện tử là bước tiến quan trọng trong cải cách tư pháp tại Việt Nam. Theo đó, Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành các hướng dẫn chi tiết về điều kiện và quy trình thực hiện giao dịch điện tử trong hoạt động tố tụng.

Điều kiện tham gia thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số

Theo quy định tại Điều 5 Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP, cơ quan, tổ chức, cá nhân khi lựa chọn thực hiện các thủ tục tố tụng hoặc hành chính tư pháp thông qua phương thức điện tử phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

• Phải có cam kết bằng văn bản hoặc hình thức xác nhận điện tử về việc tuân thủ các quy trình thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số do Tòa án nhân dân tối cao ban hành.
• Phải sử dụng chữ ký điện tử hoặc các hình thức xác nhận khác bằng phương tiện điện tử. Các hình thức này phải đảm bảo phân loại, tiêu chuẩn kỹ thuật và mức độ xác thực tương ứng với từng loại giao dịch theo quy định của pháp luật và Quy chế thực hiện thủ tục tố tụng, hành chính tư pháp trên môi trường số tại Tòa án nhân dân.

Quy định về thanh toán trực tuyến nghĩa vụ tài chính trong hoạt động tố tụng

Căn cứ Điều 27 Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP, việc nộp các khoản tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án và các nghĩa vụ tài chính khác trên môi trường số được thực hiện như sau:

• Phương thức thanh toán: Thực hiện qua Hệ thống dịch vụ công Tòa án, Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc các phương thức thanh toán điện tử hợp pháp khác.
• Cơ chế xác thực: Sử dụng hình thức đăng nhập một lần (SSO) dựa trên liên kết tài khoản giữa hệ thống Tòa án với các ngân hàng, tổ chức trung gian thanh toán hoặc sử dụng tài khoản ngân hàng trực tiếp theo hướng dẫn.
• Chứng từ điện tử: Sau khi thanh toán thành công, chứng từ điện tử có chữ ký số của tổ chức cung ứng dịch vụ sẽ được gửi tự động đến người nộp và Tòa án để làm căn cứ thực hiện các bước tố tụng tiếp theo.
• Trách nhiệm phối hợp: Tòa án, Kho bạc Nhà nước và các ngân hàng có trách nhiệm kết nối, chia sẻ dữ liệu, bảo đảm tính an toàn, bảo mật và hỗ trợ giải quyết các vướng mắc, khiếu nại trong quá trình thanh toán.

Giá trị pháp lý của chứng từ điện tử nộp tạm ứng án phí

Giá trị pháp lý của việc thanh toán trực tuyến được xác lập cụ thể tại Điều 28 Nghị quyết 01/2026/NQ-HĐTP:

• Chứng từ điện tử phát hành bởi ngân hàng hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán có giá trị pháp lý tương đương với chứng từ, biên lai thu tiền giấy truyền thống.
• Thời điểm nộp biên lai được ghi nhận chính thức là ngày Hệ thống dịch vụ công Tòa án gửi thông báo xác nhận thanh toán thành công.
• Người tham gia tố tụng có quyền tự do lựa chọn hình thức thanh toán trực tuyến hoặc các hình thức khác theo quy định pháp luật hiện hành.