Phương pháp chuyển đổi Báo cáo tài chính lập bằng ngoại tệ sang Đồng Việt Nam từ 01/01/2026

Việc chuyển đổi Báo cáo tài chính từ ngoại tệ sang Đồng Việt Nam là quy trình bắt buộc đối với các doanh nghiệp lựa chọn đơn vị tiền tệ kế toán không phải là Đồng Việt Nam. Vậy quy trình này thực hiện như thế nào để đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật? Dưới đây là những phân tích dựa trên khung pháp lý mới nhất.

Quy định về phương pháp chuyển đổi Báo cáo tài chính từ ngoại tệ sang Đồng Việt Nam từ ngày 01/01/2026

Căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 6 Thông tư 99/2025/TT-BTC, khi doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi Báo cáo tài chính được lập bằng ngoại tệ sang Đồng Việt Nam, các chỉ tiêu phải được quy đổi theo nguyên tắc cụ thể sau:

• Tài sản và nợ phải trả: Quy đổi theo tỷ giá mua bán chuyển khoản trung bình của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch tại thời điểm kết thúc kỳ kế toán.
• Vốn chủ sở hữu: Các khoản mục như vốn góp, thặng dư vốn, vốn khác và quyền chọn chuyển đổi trái phiếu được quy đổi theo tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày góp vốn.
• Chênh lệch đánh giá lại tài sản: Quy đổi theo tỷ giá giao dịch thực tế tại ngày đánh giá.
• Lợi nhuận sau thuế và các quỹ: Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối cùng các quỹ trích từ nguồn này phát sinh trong kỳ được quy đổi dựa trên việc tính toán các khoản mục của Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Phần lợi nhuận còn lại quy đổi theo tỷ giá ghi sổ.
• Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh và Báo cáo lưu chuyển tiền tệ: Áp dụng tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phát sinh giao dịch. Doanh nghiệp có thể áp dụng tỷ giá bình quân kỳ kế toán nếu tỷ giá này xấp xỉ tỷ giá thực tế (biên độ chênh lệch không quá mức quy định của Ngân hàng Nhà nước).

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần lưu ý:

• Các khoản chênh lệch tỷ giá phát sinh từ quá trình chuyển đổi này sẽ được ghi nhận vào chỉ tiêu “Chênh lệch tỷ giá hối đoái” thuộc phần vốn chủ sở hữu trên Báo cáo tình hình tài chính.
• Doanh nghiệp có nghĩa vụ trình bày chi tiết trên Bản thuyết minh Báo cáo tài chính về những ảnh hưởng do việc chuyển đổi tiền tệ gây ra.

Việc chuyển đổi Báo cáo tài chính từ ngoại tệ có làm phát sinh chênh lệch tỷ giá hối đoái?

Theo nội dung tại Mục B Phụ lục II ban hành kèm Thông tư 99/2025/TT-BTC, chênh lệch tỷ giá hối đoái được định nghĩa là sự chênh lệch phát sinh khi quy đổi cùng một lượng ngoại tệ sang đơn vị tiền tệ kế toán theo các tỷ giá khác nhau.

Pháp luật kế toán xác định việc chuyển đổi Báo cáo tài chính từ ngoại tệ sang Đồng Việt Nam là một trong những trường hợp chính gây phát sinh chênh lệch tỷ giá hối đoái. Doanh nghiệp thực hiện ghi sổ và lập báo cáo dựa trên tỷ giá giao dịch thực tế hoặc tỷ giá ghi sổ tùy thuộc vào bản chất nghiệp vụ. Đối với các nghĩa vụ thuế liên quan đến ngoại tệ, doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định của pháp luật về thuế hiện hành.

Thời hạn nộp báo cáo tài chính năm 2026 đối với doanh nghiệp

Căn cứ Điều 25 Thông tư 99/2025/TT-BTC, thời hạn nộp báo cáo được quy định như sau:

1. Thời hạn chung: Doanh nghiệp phải hoàn thành nghĩa vụ nộp Báo cáo tài chính năm cho cơ quan có thẩm quyền chậm nhất là 90 ngày kể từ ngày kết thúc kỳ kế toán năm.
2. Đối với Công ty mẹ, Tổng công ty: Đơn vị có quyền quy định thời hạn nộp báo cáo của công ty con, đơn vị trực thuộc để đảm bảo tiến độ hợp nhất hoặc tổng hợp báo cáo tài chính theo quy định.
3. Kỳ kế toán đặc thù: Trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác về kỳ báo cáo (quý, bán niên), doanh nghiệp thực hiện theo quy định của pháp luật liên quan đó.

Ví dụ thực tế: Nếu kỳ kế toán năm 2026 kết thúc vào ngày 31/12/2026, thì thời hạn cuối cùng để doanh nghiệp nộp Báo cáo tài chính năm 2026 là ngày 31/03/2027.