Chính sách thuế GTGT 2026 với nông sản và 26 đối tượng không chịu thuế quy định thế nào?

Căn cứ Luật Thuế giá trị gia tăng sửa đổi 2025 (có hiệu lực từ 01/01/2026) và Nghị định 320/2025/NĐ-CP, quy định về thuế suất đối với nông sản và các đối tượng không chịu thuế đã có nhiều thay đổi quan trọng. Dưới đây là phân tích chi tiết về điều kiện miễn thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với nông sản chế biến và danh mục 26 nhóm đối tượng không chịu thuế GTGT mới nhất.

1. Điều kiện miễn thuế TNDN đối với thu nhập từ chế biến nông sản, thủy sản

Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 4 Nghị định 320/2025/NĐ-CP, để thu nhập từ sản phẩm, hàng hóa chế biến từ nông sản, thủy sản được hưởng ưu đãi miễn thuế TNDN, doanh nghiệp cần đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:

• Tỷ lệ chi phí nguyên liệu: Giá trị nguyên vật liệu là nông sản, thủy sản phải chiếm từ 30% trở lên trong tổng chi phí sản xuất (giá thành) của hàng hóa, sản phẩm.
• Yêu cầu về nguyên liệu đầu vào: Phải là nông sản, thủy sản chưa chế biến thành sản phẩm khác hoặc chỉ mới qua sơ chế thông thường (bao gồm cả phụ phẩm sau sơ chế).
• Không chịu thuế TTĐB: Sản phẩm, hàng hóa sau chế biến không thuộc diện chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
• Xác định thu nhập riêng: Doanh nghiệp bắt buộc phải hạch toán và xác định riêng khoản thu nhập từ hoạt động này để làm căn cứ miễn thuế.

Lưu ý về khái niệm sản phẩm đã qua chế biến:
Các trường hợp sau đây cũng được coi là sản phẩm, hàng hóa thủy sản đã qua chế biến:

• Sản phẩm tươi sống được đông lạnh đạt độ âm từ 18 độ C trở lên.
• Sản phẩm chế biến từ tươi sống sang chín.
• Sản phẩm chế biến có pha trộn gia vị, phụ liệu để gia tăng giá trị.

Việc xác định thế nào là “sơ chế thông thường” được thực hiện theo hướng dẫn tại Nghị định 181/2025/NĐ-CP.

Chính sách ưu đãi thuế đối với nông sản chế biến năm 2026.

2. Danh mục 26 đối tượng không chịu thuế GTGT từ ngày 01/01/2026

Khoản 1 Điều 1 Luật Thuế giá trị gia tăng sửa đổi 2025 (sửa đổi Điều 5 Luật Thuế GTGT 2024) đã quy định cụ thể 26 nhóm đối tượng không chịu thuế GTGT. Dưới đây là các nhóm chính cần lưu ý:

Nhóm Nông nghiệp và Thủy hải sản

• Sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ sơ chế thông thường ở khâu tự sản xuất, đánh bắt bán ra và khâu nhập khẩu.
• Giống vật nuôi, giống cây trồng.
• Thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản.
• Sản phẩm muối (từ nước biển, muối mỏ, muối tinh, muối i-ốt).
• Dịch vụ nông nghiệp: Tưới tiêu, cày bừa, nạo vét kênh mương nội đồng, thu hoạch.
• Tàu thuyền, ngư cụ phục vụ trực tiếp đánh bắt thủy sản (đối tượng bảo hiểm).

Nhóm Dịch vụ Tài chính, Ngân hàng, Bảo hiểm

• Dịch vụ cấp tín dụng; kinh doanh chứng khoán; chuyển nhượng vốn; bán nợ; kinh doanh ngoại tệ; sản phẩm phái sinh.
• Bảo hiểm nhân thọ, sức khỏe, bảo hiểm nông nghiệp và các dịch vụ bảo hiểm liên quan đến con người.

Nhóm An sinh xã hội, Y tế, Giáo dục

• Dịch vụ y tế, thú y (khám chữa bệnh, phòng bệnh, chăm sóc người cao tuổi/khuyết tật).
• Dạy học, dạy nghề.
• Nhà ở thuộc tài sản công bán cho người đang thuê.
• Dịch vụ tang lễ.
• Vận chuyển hành khách công cộng (xe buýt, tàu điện, tàu thủy nội địa).

Các nhóm khác

• Chuyển quyền sử dụng đất.
• Phần mềm và dịch vụ phần mềm; chuyển giao công nghệ.
• Vàng dạng thỏi/miếng chưa chế tác ở khâu nhập khẩu.
• Vũ khí, khí tài phục vụ quốc phòng an ninh.
• Hàng hóa nhập khẩu viện trợ nhân đạo.
• Hàng hóa chuyển khẩu, quá cảnh, mượn đường.

(Chi tiết đầy đủ 26 nhóm đối tượng được quy định tại văn bản Luật).

3. Những điểm mới nổi bật cần lưu ý trong chính sách thuế 2026

Quyền khấu trừ thuế GTGT đầu vào đối với nông sản

Một điểm sửa đổi quan trọng mang tính tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp là cơ chế khấu trừ thuế đối với nông sản. Cụ thể:

Doanh nghiệp, hợp tác xã mua sản phẩm trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản chưa chế biến hoặc chỉ qua sơ chế thông thường bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã khác thì không phải kê khai, tính nộp thuế GTGT nhưng được khấu trừ thuế GTGT đầu vào.

Quy định này khắc phục bất cập của các giai đoạn trước, khuyến khích lưu thông hàng hóa nông sản giữa các khâu thương mại.

Nâng ngưỡng doanh thu không chịu thuế của hộ kinh doanh lên 500 triệu đồng

Từ ngày 01/01/2026, ngưỡng doanh thu chịu thuế GTGT đối với hộ, cá nhân kinh doanh được điều chỉnh tăng mạnh:

• Quy định mới (2026): Doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT.
• Quy định cũ: Ngưỡng này là 100 – 200 triệu đồng/năm tùy giai đoạn.

Như vậy, chỉ những hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm mới phải thực hiện nghĩa vụ nộp thuế GTGT. Đây là chính sách khoan thư sức dân, hỗ trợ các hộ kinh doanh quy mô nhỏ và vừa.