Có được tiếp tục yêu cầu bồi thường thiệt hại khi chuyển vụ án dân sự thành hình sự? Nguyên đơn dân sự có quyền gì trong tố tụng hình sự?

Trong hoạt động tố tụng, việc chuyển hóa loại hình vụ án từ dân sự sang hình sự thường phát sinh khi có dấu hiệu tội phạm. Vấn đề bồi thường thiệt hại trong bối cảnh này được pháp luật quy định chặt chẽ nhằm bảo vệ quyền lợi cho các bên liên quan.

Tiếp tục yêu cầu bồi thường thiệt hại khi chuyển vụ án dân sự thành hình sự theo quy định nào?

Căn cứ Điều 30 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, việc giải quyết các vấn đề dân sự trong vụ án hình sự được quy định như sau:

Về nguyên tắc, việc giải quyết vấn đề dân sự trong vụ án hình sự được thực hiện song hành cùng quá trình giải quyết vụ án hình sự. Trong trường hợp vụ án hình sự phát sinh nghĩa vụ bồi thường thiệt hại hoặc bồi hoàn nhưng chưa đủ điều kiện để chứng minh ngay và việc tách ra không gây ảnh hưởng đến kết quả giải quyết vụ án hình sự, cơ quan có thẩm quyền có thể tách phần dân sự này để xử lý theo trình tự tố tụng dân sự.

Đối với trường hợp vụ án dân sự được Tòa án chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra hình sự, nguyên đơn dân sự hoặc người bị hại vẫn giữ nguyên quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại (bao gồm cả lãi suất phát sinh từ hợp đồng đã ký kết) ngay trong quy trình tố tụng hình sự, trừ khi Tòa án hình sự nhận thấy cần thiết phải tách ra giải quyết riêng.

Nguyên đơn dân sự trong tố tụng hình sự là ai?

Theo quy định tại Điều 63 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015, nguyên đơn dân sự được xác định là cá nhân, cơ quan hoặc tổ chức chịu thiệt hại do hành vi phạm tội gây ra và đã có đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại theo quy định.

Nguyên đơn dân sự có quyền gì trong tố tụng hình sự?

Khoản 2 Điều 63 Bộ luật Tố tụng Hình sự 2015 quy định hệ thống quyền hạn của nguyên đơn dân sự hoặc người đại diện hợp pháp bao gồm:

• Được cơ quan có thẩm quyền thông báo và giải thích về các quyền và nghĩa vụ tố tụng.
• Cung cấp chứng cứ, tài liệu, đồ vật và đưa ra các yêu cầu liên quan đến vụ án.
• Trình bày quan điểm về chứng cứ và đề nghị người tiến hành tố tụng kiểm tra, đánh giá các tài liệu liên quan.
• Nhận thông báo về kết quả điều tra và diễn biến giải quyết vụ án.
• Yêu cầu thực hiện giám định hoặc định giá tài sản để làm căn cứ bồi thường.
• Đề nghị thay đổi người tiến hành tố tụng, người giám định, định giá hoặc người phiên dịch khi có căn cứ pháp luật.
• Đưa ra mức bồi thường thiệt hại cụ thể và các biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ bồi thường.
• Trực tiếp tham gia phiên tòa, tranh luận và đề nghị chủ tọa đặt câu hỏi với các bên tham gia khác nhằm bảo vệ lợi ích hợp pháp.
• Tự bảo vệ hoặc nhờ người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp.
• Thực hiện quyền khiếu nại đối với các quyết định hoặc hành vi tố tụng không phù hợp.
• Kháng cáo phần bản án hoặc quyết định của Tòa án liên quan trực tiếp đến nội dung bồi thường thiệt hại.

Bên cạnh các quyền nêu trên, nguyên đơn dân sự có nghĩa vụ có mặt theo giấy triệu tập, trình bày trung thực các tình tiết và chấp hành nghiêm chỉnh các quyết định của cơ quan tố tụng.