Hành vi tự ý mở chắn đường ngang khi đã đóng bị xử phạt bao nhiêu tiền?

Hệ thống rào chắn tại các điểm giao cắt giữa đường bộ và đường sắt đóng vai trò cốt lõi trong việc ngăn ngừa tai nạn giao thông nguy hiểm. Hành vi tự ý mở chắn đường ngang khi cơ quan chức năng hoặc hệ thống tự động đã kích hoạt đóng rào là một vi phạm nghiêm trọng. Bài viết này sẽ cung cấp chi tiết các mức chế tài áp dụng cho hành vi này và tổng hợp khung xử phạt vi phạm an toàn đường sắt.

Chế tài áp dụng đối với lỗi tự ý mở chắn đường ngang khi rào đã đóng

Hành vi can thiệp trái phép vào hệ thống rào chắn bảo vệ đường sắt khi tàu chuẩn bị đi qua tiềm ẩn nguy cơ cao dẫn đến thảm họa giao thông nghiêm trọng. Theo quy định pháp luật, người nào thực hiện hành vi tự ý mở chắn đường ngang khi chắn đã đóng sẽ đối diện với mức phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.

Mức xử phạt cụ thể này được căn cứ theo quy định tại khoản 3 Điều 15 Nghị định 81/2026/NĐ-CP. Cùng nằm trong khung phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng này còn có các lỗi vi phạm như cố tình ngăn cản tàu chạy, tùy tiện phát tín hiệu báo hiệu hoặc sử dụng thiết bị để dừng tàu khi không có sự cố, hoặc để vật chướng ngại vật lên đường ray gây cản trở giao thông.

Tổng hợp các mức phạt vi phạm quy định bảo đảm an toàn giao thông đường sắt

Bên cạnh lỗi vi phạm về rào chắn, Điều 15 Nghị định 81/2026/NĐ-CP cũng phân loại chi tiết các mức xử phạt hành chính đối với cá nhân và tổ chức có hành vi xâm phạm an toàn lưới lửa:

Khung phạt từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng

Mức hình phạt này được áp dụng cho các cá nhân thực hiện các hành vi thiếu ý thức như:

• Đi, đứng, nằm, ngồi trái phép trên đường ray hoặc trong phạm vi cầu, hầm dành riêng cho tàu hỏa.
• Vượt qua hệ thống tường rào, rào chắn ngăn cách đường ray với môi trường xung quanh.
• Chăn thả súc vật qua đường ray không đúng quy chuẩn hoặc để gia súc kéo xe qua đường sắt mà không có người điều khiển.
• Leo trèo, đu bám hai bên thành toa xe, đầu máy, hoặc vị trí nối giữa các toa tàu; mở cửa xe hoặc thò đầu, tay, chân ra ngoài khi tàu đang vận hành.
• Phơi nông sản, rơm rạ hoặc đặt các loại vật phẩm khác trên công trình đường sắt.
• Làm rơi vãi chất liệu như đất, cát, vật tư xây dựng lên phạm vi đường ray.

Khung phạt từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng

Chế tài này áp dụng cho các hành vi liên quan đến phương tiện giao thông khác:

• Neo đậu các loại phương tiện đường thủy, bè mảng trong vùng bảo vệ cầu đường sắt.
• Đặt phương tiện giao thông đường bộ, thiết bị hoặc hàng hóa vi phạm giới hạn tiếp giáp kiến trúc của đường sắt (trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản 3 Điều 15 Nghị định 81/2026/NĐ-CP).

Khung phạt liên quan đến công trình điện, viễn thông và các lỗi nghiêm trọng khác

Đối với các lỗi kỹ thuật và hành vi gây tai nạn, mức phạt được nâng cao rõ rệt:

• Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với cá nhân, và từ 10.000.000 đồng đến 16.000.000 đồng đối với tổ chức là chủ sở hữu công trình điện lực, viễn thông nếu không triển khai biện pháp bảo vệ an toàn giao thông đường sắt, để đường dây gây nhiễu tín hiệu hoặc không xử lý khi dây tải điện gặp sự cố đứt trong hành lang an toàn đường sắt.
• Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng cho cá nhân làm rơi các vật thể nặng như khối gỗ, khối đá gây ra sự cố hoặc tai nạn chạy tàu.
• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng đối với chủ sở hữu đường ngang chuyên dùng hoặc đơn vị quản lý, bảo trì hạ tầng không bố trí đủ nhân sự gác chắn theo quy chuẩn.
• Phạt tiền từ 15.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với tổ chức quản lý hạ tầng nếu thiếu giải pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn trên các tuyến đường có độ dốc lớn, hoặc không bảo đảm an toàn cho hành khách tại các ga có ke ga chưa được nâng cấp.

Xem chi tiết nội dung liên quan: Vị trí nguy hiểm đối với an toàn giao thông đường sắt gồm những vị trí nào? Quản lý vị trí nguy hiểm đối với an toàn giao thông đường sắt ra sao?

Biện pháp khắc phục hậu quả bắt buộc

Bên cạnh việc nộp phạt hành chính, đối tượng vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục tình trạng ban đầu bao gồm: Buộc phải rời khỏi phạm vi đường ray, cầu, hầm đường sắt (đối với lỗi đi đứng trên đường ray); buộc di dời nông sản, vật phẩm khỏi công trình; buộc thu dọn chướng ngại vật, đất cát rơi vãi ra khỏi đường tàu; buộc di dời phương tiện thủy, hàng hóa ra khỏi hành lang an toàn và giới hạn kiến trúc đường sắt; hoặc buộc thực hiện đầy đủ các biện pháp kỹ thuật bảo đảm an toàn lưới điện, viễn thông.

Quy chuẩn vận hành hệ thống chắn tự động tại đường ngang từ ngày 1/1/2026

Để hạn chế tình trạng người dân tự ý mở chắn đường ngang, công tác lắp đặt và vận hành hệ thống rào chắn tự động được quy định rất nghiêm ngặt tại Điều 28 Thông tư 34/2025/TT-BXD kể từ ngày 1/1/2026 với các tiêu chuẩn sau:

Đối với các khu vực đường ngang cảnh báo tự động hiện hữu nhưng chưa được trang bị cần chắn tự động, cơ quan quản lý có trách nhiệm phải từng bước đầu tư và bổ sung thiết bị này theo lộ trình chuẩn hóa.

Danh mục các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động giao thông đường sắt

Để bảo đảm tính nghiêm minh, Điều 6 Luật Đường sắt 2025 đã pháp điển hóa các hành vi bị cấm tuyệt đối trong hoạt động đường sắt bao gồm:

1. Hành vi phá hủy công trình hạ tầng đường sắt hoặc phương tiện giao thông đường sắt; hành vi gây rối, làm mất an ninh trật tự an toàn giao thông đường sắt.
2. Hành vi lấn chiếm hành lang an toàn, lấn chiếm phạm vi bảo vệ công trình đường sắt; hành vi tự ý mở lối đi dân sinh, mở lối băng qua đường ray khi chưa có văn bản chấp thuận của cơ quan có thẩm quyền.
3. Hành vi cố tình làm sai lệch thông tin hoặc che khuất hệ thống biển báo hiệu, thiết bị tín hiệu giao thông đường sắt.
4. Hành vi tự tiện phát tín hiệu báo hiệu hoặc tự ý sử dụng các công cụ, thiết bị phục vụ mục đích dừng tàu (ngoại trừ trường hợp khẩn cấp do phát hiện sự cố đe dọa trực tiếp đến an toàn chạy tàu).
5. Hành vi tự ý tập kết chướng ngại vật, các loại chất dễ cháy, chất dễ gây nổ hoặc hóa chất độc hại trong phạm vi bảo vệ công trình và hành lang an toàn đường sắt.
6. Hành vi điều khiển phương tiện giao thông đường sắt chạy vượt quá tốc độ quy định.
7. Nhân viên ngành đường sắt thực thi nhiệm vụ chuyên môn nhưng trong máu hoặc hơi thở có chứa nồng độ cồn, hoặc cơ thể có chất ma túy, các chất kích thích cấm khác theo quy định.

Câu hỏi thường gặp

Việc tự ý mở chắn đường ngang khi chắn đã đóng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự không?

Nếu hành vi tự ý mở chắn đường ngang dẫn đến tai nạn giao thông đường sắt nghiêm trọng, gây thiệt hại về tính mạng, sức khỏe hoặc tài sản của người khác, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường sắt theo Bộ luật Hình sự.

Hệ thống cần chắn tự động có bắt buộc phải đóng kín hoàn toàn mặt đường bộ không?

Không bắt buộc. Tùy thuộc vào thiết kế kỹ thuật, hệ thống có thể sử dụng loại cần chắn đóng 1/2 hoặc 2/3 mặt đường bộ để chừa lối thoát cho phương tiện phía trong. Trường hợp đóng toàn bộ mặt đường thì bắt buộc phải lắp đặt các thiết bị camera giám sát và hỗ trợ kỹ thuật.

Kết luận

Hành vi tự ý mở chắn đường ngang khi rào bảo vệ đã đóng là hành vi vi phạm nghiêm trọng và sẽ bị xử phạt nghiêm khắc từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng theo Nghị định 81/2026/NĐ-CP. Việc chấp hành nghiêm chỉnh tín hiệu đèn và thời gian đóng rào chắn tối thiểu 40 giây trước khi tàu đến là nghĩa vụ bắt buộc để bảo vệ an toàn tính mạng cho chính bản thân và cộng đồng.