Quy định mới về thứ tự phân chia tài sản khi mở thủ tục phá sản doanh nghiệp

Khi một công ty lâm vào tình trạng mất khả năng thanh toán và phải tiến hành các bước giải thể đặc biệt, việc xử lý tài sản còn lại tuân theo những nguyên tắc pháp lý vô cùng nghiêm ngặt. Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết về quy trình phân phối tài chính, thời hạn xét duyệt hồ sơ và cơ quan có thẩm quyền xử lý khi tiến hành thủ tục phá sản doanh nghiệp theo quy định hiện hành.

Thứ tự phân chia tài sản khi mở thủ tục phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã hiện nay ra sao?

Căn cứ theo nội dung quy định tại Điều 46 Luật Phục hồi, phá sản 2025, trong trường hợp cơ quan xét xử ra phán quyết tuyên bố một tổ chức kinh tế bị phá sản, toàn bộ nguồn tài sản thu hồi được sẽ tiến hành phân phối lần lượt theo danh mục ưu tiên như sau:

Các khoản chi phí phát sinh trực tiếp cho việc thực hiện hoạt động phá sản.
Nghĩa vụ thanh toán tiền lương còn nợ cho người lao động.
Các khoản nợ bảo hiểm bắt buộc bao gồm bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, bảo hiểm tai nạn lao động và các khoản bệnh nghề nghiệp.
Khoản chi trả trợ cấp thôi việc cùng toàn bộ chế độ, quyền lợi hợp pháp khác của tập thể người lao động dựa trên thỏa ước lao động hoặc hợp đồng đã giao kết.
Các nghĩa vụ tài chính phát sinh sau khi mở thủ tục nhằm mục đích cấp vốn phục hồi hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị.
Các nghĩa vụ nộp ngân sách và tài chính đối với Nhà nước.
Những khoản nợ không có biện pháp bảo đảm được ghi nhận trong danh sách chủ nợ; phần nợ có bảo đảm nhưng chưa được thanh toán trọn vẹn do giá trị của tài sản thế chấp, cầm cố không đủ bao phủ giá trị khoản nợ.

Cần lưu ý rằng, nếu tổng giá trị khối tài sản của công ty không đủ để thanh toán toàn bộ các nghĩa vụ trong cùng một thứ tự ưu tiên, cơ quan chức năng sẽ tiến hành chi trả dựa trên tỷ lệ phần trăm tương ứng với số nợ thực tế của từng đối tượng.

Sau khi đã hoàn tất toàn bộ các khoản chi trả theo danh sách nêu trên mà nguồn tài sản của công ty vẫn còn số dư, phần tài sản còn lại này sẽ được chuyển giao lại cho các chủ thể sở hữu tùy theo mô hình tổ chức:

Các thành viên hợp tác xã hoặc các tổ chức hợp tác xã thành viên.
Chủ sở hữu của mô hình doanh nghiệp tư nhân.
Chủ sở hữu của công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.
Thành viên góp vốn của loại hình công ty trách nhiệm hữu hạn có từ hai thành viên trở lên, hoặc các cổ đông nắm giữ cổ phần của công ty cổ phần.
Các thành viên hợp danh thuộc công ty hợp danh.

>>XEM THÊM: Chủ nợ có quyền nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản

>>XEM THÊM: Trả lại đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản trong những trường hợp nào?

Quy trình xử lý và thời hạn ra quyết định của Tòa án được thực hiện thế nào?

Theo quy định tại Điều 41 Luật Phục hồi, phá sản 2025, thời gian và phương thức chuyển giao quyết định tố tụng được thiết lập như sau:

Trong thời hạn tối đa là 30 ngày tính từ ngày hồ sơ được thụ lý chính thức, Thẩm phán được phân công phải đưa ra văn bản quyết định về việc chấp thuận hoặc bác bỏ yêu cầu mở thủ tục phá sản doanh nghiệp.
Văn bản này sẽ phát sinh hiệu lực bắt buộc thi hành ngay từ ngày ký ban hành.
Cơ quan xét xử có trách nhiệm tống đạt quyết định này tới người nộp đơn, tổ chức kinh tế bị yêu cầu, các chủ nợ, Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp, cơ quan thi hành án civil, cơ quan thuế, cơ quan quản lý đăng ký kinh doanh cùng các bên liên quan trong thời gian 03 ngày làm việc kể từ ngày ban hành.

Như vậy, việc ban hành quyết định mở quy trình giải quyết chỉ được thực hiện sau khi Tòa án đã chính thức thụ lý hồ sơ. Dựa theo khoản 1 Điều 39 Luật Phục hồi, phá sản 2025, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan phải hoàn thiện đơn khởi kiện, bảng kê chi tiết các chủ nợ, người mắc nợ kèm theo hệ thống tài liệu chứng cứ hợp pháp gửi tới cơ quan Tòa án có thẩm quyền quy định tại Điều 6 của văn bản này.

Thẩm quyền giải quyết vụ việc của hệ thống Tòa án được phân định ra sao?

Điều 6 Luật Phục hồi, phá sản 2025 phân chia chi tiết chức năng xét xử vụ việc phục hồi và phá sản theo các cấp như sau:

Vai trò xét xử của Tòa án nhân dân khu vực

Cơ quan này chịu trách nhiệm giải quyết các hồ sơ trong phạm vi ranh giới địa lý quy định bởi Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cụ thể:

Thụ lý và giải quyết đơn yêu cầu áp dụng quy trình phục hồi hoặc tuyên bố phá sản đối với các công ty có địa chỉ trụ sở chính nằm trên địa bàn quản lý.
Xem xét, công nhận và cho phép tổ chức thi hành các phán quyết, bản án về phá sản của cơ quan tài phán nước ngoài khi người phải thi hành án cư trú, làm việc hoặc có tài sản tại địa phương.
Xử lý các đề nghị cung cấp hỗ trợ tư pháp đối với các vụ việc giải quyết phá sản từ cơ quan nước ngoài có liên quan đến cá nhân, tổ chức hoặc tài sản trên địa bàn.

Vai trò của Tòa án nhân dân cấp tỉnh và Tòa án nhân dân tối cao

Sự phân cấp đối với các cơ quan tài phán cấp trên được quy định cụ thể như sau:

Tòa án nhân dân cấp tỉnh: Thực hiện chức năng giải quyết các đơn đề nghị xem xét lại hoặc các văn bản kháng nghị đối với quyết định tuyên bố phá sản, quyết định công nhận bản án nước ngoài do Tòa án nhân dân khu vực trực thuộc ban hành.
Tòa án nhân dân tối cao: Tiến hành thủ tục xem xét lại các phán quyết giải quyết đơn đề nghị hoặc kháng nghị của cấp tỉnh theo quy định tại khoản 4 Điều 67 Luật Phục hồi, phá sản 2025; đồng thời đứng ra phân định khi xảy ra xung đột về mặt thẩm quyền giữa các Tòa án nhân dân khu vực.

Câu hỏi thường gặp

Khoản nợ lương của công ty được xếp vào hàng ưu tiên thứ mấy?

Theo quy định mới, khoản nợ tiền lương dành cho người lao động được xếp ở hàng ưu tiên thứ hai, ngay sau phần chi phí phục vụ cho việc thực hiện các thủ tục phá sản doanh nghiệp.

Tòa án nào có thẩm quyền thụ lý đơn yêu cầu phá sản công ty cổ phần?

Tòa án nhân dân khu vực nơi công ty cổ phần đó đăng ký địa chỉ trụ sở chính sẽ là cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận và thụ lý hồ sơ yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản.

Tóm lại, việc nắm rõ trình tự ưu tiên phân chia tài sản cũng như thẩm quyền xét xử của các cấp Tòa án sẽ giúp doanh nghiệp và các chủ nợ bảo vệ tối đa quyền lợi hợp pháp của mình khi bước vào giai đoạn mở thủ tục phá sản doanh nghiệp.