Ngày 10/12/2025, Quốc hội ban hành Luật dân số 2025, trong đó sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật có liên quan đến công tác dân số.
Căn cứ khoản 1 Điều 29 Luật Dân số 2025 sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 139 Bộ luật Lao động 2019 (đã được sửa đổi, bổ sung theo Luật số 71/2025/QH15) về thời gian nghỉ thai sản của lao động nữ, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 quy định cụ thể như sau:
Lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng. Đối với trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được kéo dài thời gian nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con lên 07 tháng. Trong đó, thời gian nghỉ trước khi sinh con không vượt quá 02 tháng.
Đối với trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên, tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con thì người mẹ được giải quyết nghỉ thêm 01 tháng theo quy định.
Như vậy, căn cứ theo các quy định nêu trên, kể từ ngày 01/7/2026, lao động nữ khi sinh con thứ hai sẽ chính thức được áp dụng chế độ nghỉ thai sản với thời gian là 07 tháng.
Về mức hưởng trợ cấp trong thời gian nghỉ thai sản, khoản 2 Điều 139 Bộ luật Lao động 2019 quy định người lao động được hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 59 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, mức trợ cấp thai sản một tháng của lao động nữ sinh con được tính bằng 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của 06 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc.
Do đó, đối với trường hợp lao động nữ đủ điều kiện nghỉ thai sản 7 tháng khi sinh con thứ hai, tổng số tiền trợ cấp thai sản được hưởng sẽ được xác định theo công thức: 7 tháng nhân với 100% mức bình quân tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của 06 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc hưởng chế độ.
Căn cứ quy định về chế độ thai sản của lao động nữ mang thai hộ tại khoản 3 Điều 54 Luật Bảo hiểm xã hội 2024, người lao động nữ mang thai hộ khi sinh con nếu đáp ứng đủ điều kiện đóng bảo hiểm xã hội theo quy định thì được giải quyết nghỉ việc hưởng chế độ thai sản tính từ thời điểm sinh con cho đến thời điểm bàn giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ. Tuy nhiên, thời gian hưởng chế độ tối đa không được vượt quá thời hạn quy định tại khoản 1 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Tại khoản 1 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 dẫn chiếu quy định, thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản khi sinh con của lao động nữ được thực hiện theo khoản 1 Điều 139 của Bộ luật Lao động (đã được sửa đổi bởi khoản 1 Điều 29 Luật Dân số 2025 có hiệu lực từ ngày 01/07/2026).
Tổng hợp các căn cứ pháp lý nêu trên, chế độ thai sản đối với lao động nữ mang thai hộ khi sinh con thứ hai được áp dụng như sau:
| Lao động nữ mang thai hộ vẫn thuộc đối tượng được áp dụng thời gian nghỉ thai sản tối đa là 07 tháng khi sinh con thứ hai. Tuy nhiên, thời gian hưởng chế độ thai sản trên thực tế của người mang thai hộ chỉ được tính đến thời điểm giao đứa trẻ cho bên nhờ mang thai hộ. Kể từ thời điểm bàn giao đứa trẻ, chế độ nghỉ thai sản của người mang thai hộ sẽ chấm dứt, bất kể đã nghỉ đủ thời hạn 07 tháng hay chưa.
Ngoài ra, quy định pháp luật cũng làm rõ các trường hợp phát sinh cụ thể sau: – Trường hợp tính từ ngày sinh con đến thời điểm giao đứa trẻ mà thời gian hưởng chế độ thai sản chưa đủ 60 ngày thì lao động nữ mang thai hộ vẫn được tiếp tục hưởng chế độ cho đến khi đủ 60 ngày (tính cả ngày nghỉ lễ, nghỉ tết và ngày nghỉ hằng tuần). Thời điểm bàn giao đứa trẻ được xác định căn cứ vào văn bản xác nhận thời điểm giao đứa trẻ giữa bên nhờ mang thai hộ và bên mang thai hộ. – Trường hợp trước thời điểm bàn giao mà đứa trẻ bị chết, nếu thời gian hưởng chế độ thai sản chưa đủ 60 ngày thì lao động nữ mang thai hộ vẫn được hưởng chế độ thai sản cho đến khi đủ 60 ngày (tính cả ngày nghỉ lễ, nghỉ tết và ngày nghỉ hằng tuần). – Trong thời hạn 30 ngày đầu kể từ ngày hết thời hạn hưởng chế độ thai sản quy định mà sức khỏe của lao động nữ mang thai hộ chưa phục hồi thì được giải quyết nghỉ dưỡng sức, phục hồi sức khỏe theo quy định pháp luật. Chế độ dưỡng sức này không áp dụng đối với trường hợp lao động nữ mang thai hộ đã chấm dứt hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc hoặc thôi việc trước thời điểm sinh con. |
Kể từ ngày 01/7/2026, thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ sinh con thứ hai được điều chỉnh tăng lên thành 07 tháng. So với quy định pháp luật hiện hành, thời gian nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai chưa có sự tách biệt và vẫn áp dụng thời hạn chung là 06 tháng.
Căn cứ pháp lý: Khoản 1 Điều 29 Luật Dân số 2025 sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 139 Bộ luật Lao động 2019.
Khoản 2 Điều 29 Luật Dân số 2025 đã sửa đổi, bổ sung quy định tại điểm c khoản 2 Điều 53 Luật Bảo hiểm xã hội 2024 về thời gian nghỉ việc hưởng chế độ thai sản của lao động nam khi vợ sinh con.
Theo quy định mới có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, lao động nam đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc khi vợ sinh đôi hoặc vợ sinh con thứ hai thì được nghỉ việc hưởng chế độ thai sản với thời gian là 10 ngày làm việc. Trường hợp vợ sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi.
Như vậy, so với quy định pháp luật hiện hành, chế độ mới đã bổ sung thêm trường hợp lao động nam được nghỉ 10 ngày làm việc khi vợ sinh con thứ hai (quy định hiện hành chỉ giải quyết nghỉ 10 ngày làm việc đối với trường hợp vợ sinh đôi).
Điều kiện áp dụng đối với chế độ này là lao động nam phải đang tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc tại thời điểm phát sinh quyền lợi.