Doanh nghiệp có bắt buộc phải triển khai bảo hiểm hưu trí bổ sung cho người lao động không?
Mục Lục
Doanh nghiệp sử dụng lao động có bắt buộc phải triển khai bảo hiểm hưu trí bổ sung cho người lao động không?
Dưới góc độ pháp lý, doanh nghiệp sử dụng lao động không bắt buộc phải triển khai chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung cho người lao động.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 5 Nghị định 85/2026/NĐ-CP, các đối tượng quy định tại Điều 4 Nghị định 85/2026/NĐ-CP được tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung trên cơ sở tự nguyện thông qua người sử dụng lao động do doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí tổ chức thực hiện. Cụ thể:
– Việc tham gia loại hình bảo hiểm này không phải là điều kiện bắt buộc để các bên tiến hành tuyển dụng, giao kết hoặc gia hạn hợp đồng lao động. Người sử dụng lao động không được thực hiện các hành vi phân biệt đối xử, cản trở quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động liên quan đến việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung. Đồng thời, không được liên kết việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung với các chính sách thi đua, khen thưởng, đánh giá xếp loại hoặc phúc lợi khác của doanh nghiệp.
– Mức đóng đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung sẽ do người sử dụng lao động và người lao động chủ động thỏa thuận dựa trên nguyên tắc tự nguyện.
Dẫn chiếu đến Điều 4 Nghị định 85/2026/NĐ-CP, đối tượng tham gia chế độ này bao gồm người sử dụng lao động và người lao động thuộc diện tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc theo quy định tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Do đó, việc triển khai chương trình hưu trí bổ sung phụ thuộc vào sự đồng thuận và tinh thần tự nguyện của cả doanh nghiệp và người lao động, không mang tính chất cưỡng bách pháp lý.
Quy trình tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung được thực hiện như thế nào?
Căn cứ theo Điều 6 Nghị định 85/2026/NĐ-CP, trình tự, thủ tục tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung được thực hiện theo các bước cụ thể sau đây:
Bước 1: Người sử dụng lao động tiến hành lập dự thảo văn bản thỏa thuận, thực hiện thông báo công khai và lấy ý kiến của người lao động. Sau khi đạt được sự đồng thuận, người sử dụng lao động ký kết văn bản thỏa thuận tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung với từng cá nhân người lao động hoặc ký kết với Chủ tịch Công đoàn cơ sở sau khi đã lấy ý kiến tập thể lao động. Quá trình này phải bảo đảm các nguyên tắc tự nguyện, bình đẳng, thiện chí, hợp tác và trung thực. Các nội dung cơ bản của văn bản thỏa thuận phải tuân thủ đúng biểu mẫu tại Phụ lục II kèm theo Nghị định 85/2026/NĐ-CP.
Bước 2: Người sử dụng lao động thực hiện giao kết hợp đồng tham gia chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung với doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí. Dựa trên danh sách người lao động tham gia đã được xác định, doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí sẽ mở tài khoản hưu trí cá nhân cho từng người lao động.
Bước 3: Căn cứ vào nội dung chương trình hưu trí bổ sung đã đăng ký và văn bản thỏa thuận hợp pháp, người sử dụng lao động thực hiện đóng góp phần kinh phí của mình (nếu có) và phần kinh phí do người lao động ủy thác đóng hộ (nếu có) vào quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung, đồng thời lập thông báo chi tiết số tiền đóng cho từng người lao động gửi doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí.
Bước 4: Các khoản tiền đóng góp tích lũy vào tài khoản hưu trí cá nhân bao gồm:
– Khoản tiền trích từ kinh phí của người sử dụng lao động đóng góp cho người lao động (nếu có).
– Khoản tiền do người lao động tự nguyện đóng góp (nếu có).
Hợp đồng tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung bao gồm những nội dung nào?
Theo Điều 15 Nghị định 85/2026/NĐ-CP, mẫu hợp đồng khung về việc tham gia bảo hiểm hưu trí bổ sung phải bảo đảm các nội dung cốt lõi sau:
1. Tên gọi, mục tiêu chiến lược và chính sách đầu tư của các chương trình hưu trí bổ sung; xác định cụ thể tên các chương trình và các quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung mà người sử dụng lao động lựa chọn tham gia.
2. Quy định chi tiết về quyền hạn và trách nhiệm pháp lý của các bên tham gia bao gồm người lao động, người sử dụng lao động, doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí cùng các tổ chức cung cấp dịch vụ liên quan.
3. Trình tự, thủ tục đăng ký sửa đổi, bổ sung mức đóng góp hoặc thay đổi chương trình bảo hiểm hưu trí bổ sung.
4. Quy trình và thủ tục thực hiện việc đóng góp (bao gồm đóng lần đầu, đóng định kỳ và đóng bổ sung) của các đối tượng tham gia.
5. Quy trình, hồ sơ đăng ký nhận chi trả từ tài khoản hưu trí cá nhân.
6. Các quy định về bảo mật thông tin liên quan đến tài khoản hưu trí cá nhân của người tham gia.
7. Nguyên tắc kế toán, hạch toán kết quả hoạt động đầu tư và phân bổ chi phí quản lý đối với từng tài khoản hưu trí cá nhân.
Mẫu hợp đồng khung này do doanh nghiệp quản lý quỹ hưu trí có trách nhiệm xây dựng để làm cơ sở ký kết chính thức với người sử dụng lao động khi tham gia chương trình.
