Mượn vàng trả tiền được không? Việc quy đổi vàng thành tiền để hoàn trả như thế nào là phù hợp với quy định pháp luật?

Về nguyên tắc, bên mượn vàng hoàn toàn có thể hoàn trả bằng tiền nếu các bên có thỏa thuận. Cách thức quy đổi từ vàng sang tiền cũng do các bên tự thống nhất, bởi pháp luật hiện hành không ấn định một phương thức cụ thể cho việc này.

Trước hết, cần xác định vàng là một loại tài sản theo quy định của pháp luật. Quan hệ mượn vàng được điều chỉnh dưới hình thức hợp đồng mượn tài sản, căn cứ Điều 116 và Điều 494 Bộ luật Dân sự 2015.

Theo tinh thần của Điều 494 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng mượn tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho mượn giao tài sản để bên mượn sử dụng trong một thời hạn nhất định mà không phải trả tiền, đồng thời bên mượn có nghĩa vụ hoàn trả đúng tài sản khi hết thời hạn hoặc khi đã đạt được mục đích mượn.

Bản chất của giao dịch này là mượn tài sản nào thì hoàn trả đúng tài sản đó, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác. Pháp luật dân sự đề cao và tôn trọng quyền tự do thỏa thuận của các chủ thể.

Do vậy, việc mượn vàng không bắt buộc phải trả bằng vàng; bên mượn có thể hoàn trả bằng tiền nếu hai bên đã thống nhất. Ngược lại, nếu các bên đã thỏa thuận mượn vàng và trả bằng vàng thì bên mượn buộc phải hoàn trả đúng số vàng đã mượn, không được tự ý thay thế bằng tài sản khác.

Việc quy đổi vàng thành tiền để hoàn trả phụ thuộc hoàn toàn vào nội dung thỏa thuận giữa các bên. Có thể minh họa qua một số phương thức sau:

• Cố định giá tại thời điểm mượn: ví dụ mượn một cây vàng có giá 100 triệu đồng, hai bên thống nhất khi đến hạn bên mượn hoàn trả đúng 100 triệu đồng.
• Quy đổi theo giá tại thời điểm trả: đến hạn, giá vàng là bao nhiêu thì bên mượn hoàn trả tương ứng; nếu giá vàng lên 120 triệu đồng thì bên mượn trả 120 triệu đồng.
• Hoặc áp dụng cách tính khác tùy theo thỏa thuận của hai bên.

Trường hợp đã thỏa thuận mượn vàng trả vàng, bên mượn chỉ cần hoàn trả đúng số vàng đã mượn khi đến hạn.

Đã thỏa thuận mượn vàng trả tiền nhưng đến hạn bên mượn không trả dù có điều kiện thì có khởi kiện ra tòa được không?

Căn cứ Điều 4 và Điều 186 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, cơ quan, tổ chức, cá nhân có quyền khởi kiện vụ án dân sự, yêu cầu Tòa án có thẩm quyền giải quyết nhằm bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của mình hoặc của người khác. Việc khởi kiện có thể do chủ thể tự mình thực hiện hoặc thông qua người đại diện hợp pháp.

Đối với các tranh chấp dân sự phát sinh từ quan hệ vay, mượn tài sản mà bên có nghĩa vụ không hoàn trả, cá nhân có quyền khởi kiện vụ án dân sự tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Như vậy, trong trường hợp bên mượn vàng không hoàn trả khi đến hạn theo đúng thỏa thuận, bên cho mượn hoàn toàn có quyền khởi kiện yêu cầu Tòa án có thẩm quyền giải quyết để bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng.

Đơn khởi kiện đòi tiền phải bảo đảm những nội dung nào?

Theo khoản 4 Điều 189 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, đơn khởi kiện phải có các nội dung chính sau:

• Ngày, tháng, năm làm đơn khởi kiện;
• Tên Tòa án nhận đơn khởi kiện;
• Tên, nơi cư trú, làm việc của người khởi kiện là cá nhân hoặc trụ sở của người khởi kiện là cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax, địa chỉ thư điện tử (nếu có). Trường hợp các bên thỏa thuận địa chỉ để Tòa án liên hệ thì ghi rõ địa chỉ đó;
• Tên, nơi cư trú, làm việc của người có quyền và lợi ích được bảo vệ là cá nhân hoặc trụ sở của cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax, địa chỉ thư điện tử (nếu có);
• Tên, nơi cư trú, làm việc của người bị kiện là cá nhân hoặc trụ sở của cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax, địa chỉ thư điện tử (nếu có). Trường hợp không rõ thì ghi địa chỉ nơi cư trú, làm việc hoặc nơi có trụ sở cuối cùng của người bị kiện;
• Tên, nơi cư trú, làm việc của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là cá nhân hoặc trụ sở của cơ quan, tổ chức; số điện thoại, fax, địa chỉ thư điện tử (nếu có). Trường hợp không rõ thì ghi địa chỉ nơi cư trú, làm việc hoặc nơi có trụ sở cuối cùng;
• Quyền, lợi ích hợp pháp của người khởi kiện bị xâm phạm; những vấn đề cụ thể yêu cầu Tòa án giải quyết đối với người bị kiện, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan;
• Họ, tên, địa chỉ của người làm chứng (nếu có);
• Danh mục tài liệu, chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện.

Theo đó, đơn khởi kiện đòi tiền phải bảo đảm đầy đủ các nội dung nêu trên, đây là cơ sở để Tòa án xem xét thụ lý vụ án.