Phục hồi phá sản là gì? Thẩm quyền giải quyết vụ việc phục hồi phá sản từ 01/03/2026 được quy định ra sao?

Khung pháp lý về phá sản tại Việt Nam sẽ có những thay đổi quan trọng khi Luật Phục hồi, phá sản 2025 chính thức có hiệu lực. Việc hiểu rõ khái niệm phục hồi phá sản cũng như thẩm quyền của cơ quan giải quyết là yếu tố then chốt để doanh nghiệp bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong giai đoạn khủng hoảng tài chính.

Phục hồi phá sản là gì?

Dựa trên các quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 5 Luật Phục hồi, phá sản 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/03/2026), các thuật ngữ pháp lý này được định nghĩa cụ thể như sau:

Như vậy, phục hồi được xem là đích đến tích cực của quá trình xử lý nợ, giúp doanh nghiệp thoát khỏi tình trạng bế tắc và tiếp tục hoạt động kinh doanh.

Khái niệm phục hồi phá sản theo quy định mới từ năm 2026 (Hình từ internet)

Thẩm quyền giải quyết vụ việc phục hồi phá sản từ 01/03/2026 được quy định ra sao?

Điều 6 Luật Phục hồi, phá sản 2025 phân định rõ thẩm quyền của các cấp Tòa án trong việc giải quyết các vụ việc liên quan như sau:

Tòa án nhân dân khu vực

Đây là cơ quan có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm các vụ việc phục hồi, phá sản căn cứ theo lãnh thổ:

• Giải quyết yêu cầu áp dụng thủ tục đối với doanh nghiệp, hợp tác xã có trụ sở chính tại địa phương.
• Giải quyết yêu cầu công nhận và cho thi hành bản án, quyết định về phục hồi, phá sản của nước ngoài tại nơi người phải thi hành cư trú hoặc có tài sản liên quan.
• Giải quyết yêu cầu hỗ trợ vụ việc phục hồi, phá sản của nước ngoài.

Tòa án nhân dân cấp tỉnh

Cơ quan này có thẩm quyền giải quyết các đề nghị xem xét lại hoặc kháng nghị đối với:

• Quyết định tuyên bố phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã của Tòa án nhân dân khu vực.
• Quyết định liên quan đến việc công nhận và thi hành bản án về phục hồi, phá sản của nước ngoài.

Tòa án nhân dân tối cao

Giữ vai trò trọng yếu trong việc:

• Xem xét lại các quyết định giải quyết đơn đề nghị hoặc kháng nghị của Tòa án nhân dân cấp tỉnh theo quy định tại khoản 4 Điều 67 Luật Phục hồi, phá sản 2025.
• Giải quyết các tranh chấp về thẩm quyền phát sinh giữa các Tòa án nhân dân khu vực.

Quyền và nghĩa vụ người tham gia thủ tục phục hồi phá sản bao gồm những gì?

Theo Điều 13 Luật Phục hồi, phá sản 2025, các bên liên quan khi tham gia thủ tục phải tuân thủ các quy định sau:

• Chấp hành yêu cầu của Thẩm phán, Quản tài viên và cơ quan thi hành án dân sự.
• Cung cấp đầy đủ, trung thực các tài liệu, chứng cứ liên quan đến vụ việc; có quyền đề nghị Tòa án hỗ trợ thu thập chứng cứ khi cần thiết.
• Được quyền tiếp cận, sao chụp tài liệu (trừ các bí mật nhà nước, bí mật kinh doanh, bí mật cá nhân theo quy định).
• Tham gia Hội nghị chủ nợ; đề xuất chỉ định hoặc thay đổi Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý tài sản theo Điều 11 Luật Phục hồi, phá sản 2025.
• Có nghĩa vụ có mặt theo giấy triệu tập và không được thực hiện các hành vi tẩu tán, che giấu tài sản.
• Tuân thủ nguyên tắc thiện chí, trung thực; không lợi dụng thủ tục phục hồi để xâm phạm quyền lợi của Nhà nước và các tổ chức, cá nhân khác.