Năm 2026, có bắt buộc phải thành lập hộ kinh doanh đối với người kinh doanh thời vụ không?

Vấn đề đăng ký kinh doanh đối với các hình thức kinh doanh nhỏ lẻ, không thường xuyên luôn được cá nhân, hộ gia đình quan tâm. Dưới đây là phân tích pháp lý chi tiết dựa trên các quy định mới nhất áp dụng cho năm 2026.

Năm 2026, có bắt buộc phải thành lập hộ kinh doanh đối với người kinh doanh thời vụ không?

Căn cứ theo quy định tại Điều 82 Nghị định 168/2025/NĐ-CP, quyền thành lập hộ kinh doanh được xác định cụ thể như sau:

Về nguyên tắc, cá nhân và các thành viên hộ gia đình là công dân Việt Nam có năng lực hành vi dân sự đầy đủ đều có quyền thành lập hộ kinh doanh, trừ các trường hợp đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đang chấp hành hình phạt tù hoặc bị Tòa án cấm hành nghề.

Tuy nhiên, tại Khoản 3 Điều 82 của Nghị định này đã loại trừ nghĩa vụ đăng ký đối với một số đối tượng cụ thể. Theo đó, người kinh doanh thời vụ cùng với những người bán hàng rong, quà vặt, buôn chuyến, kinh doanh lưu động hoặc làm dịch vụ có thu nhập thấp không bắt buộc phải đăng ký hộ kinh doanh.

Lưu ý quan trọng: Ngoại lệ này không áp dụng đối với trường hợp cá nhân kinh doanh các ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Đồng thời, mức thu nhập thấp để xác định đối tượng miễn đăng ký sẽ do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương quy định cụ thể tại từng địa phương.

Thành lập hộ kinh doanh cần chuẩn bị những giấy tờ gì?

Trong trường hợp cá nhân, hộ gia đình có nhu cầu chính quy hóa hoạt động kinh doanh, hồ sơ và thủ tục thực hiện được quy định tại Điều 99 Nghị định 168/2025/NĐ-CP. Hồ sơ đăng ký bao gồm các văn bản sau:

• Giấy đề nghị đăng ký hộ kinh doanh theo mẫu quy định;
• Bản sao văn bản ủy quyền của các thành viên hộ gia đình cho một thành viên làm chủ hộ kinh doanh (áp dụng đối với hộ kinh doanh do nhóm thành viên hộ gia đình thành lập). Văn bản này phải được công chứng hoặc chứng thực theo quy định.

Cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận hồ sơ là Cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã nơi đặt trụ sở hộ kinh doanh. Thời hạn xử lý và cấp Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh là 03 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Hộ kinh doanh có thể kê khai thuế GTGT theo quý không?

Về nghĩa vụ thuế, theo Khoản 1 Điều 8 Nghị định 126/2020/NĐ-CP, thuế giá trị gia tăng (GTGT) và thuế thu nhập cá nhân thường thuộc loại khai theo tháng.

Tuy nhiên, pháp luật cho phép hộ kinh doanh được lựa chọn hình thức kê khai thuế GTGT theo quý nếu đáp ứng đầy đủ các tiêu chí về doanh thu hoặc các điều kiện đặc thù quy định tại Điều 9 Nghị định 126/2020/NĐ-CP. Việc áp dụng kỳ kê khai theo quý giúp hộ kinh doanh giảm bớt áp lực thủ tục hành chính và quản lý dòng tiền hiệu quả hơn.