Tiếp nhận nguyên trạng Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai khi sắp xếp VPĐKĐĐ theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Việc sắp xếp Văn phòng đăng ký đất đai (VPĐKĐĐ) theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp được đề cập tại Tờ trình số 70-TTr/ĐU năm 2025, trong đó định hướng rõ phương án tổ chức lại hệ thống đăng ký đất đai nhằm phù hợp với yêu cầu phân cấp, phân quyền và tinh gọn bộ máy. Nội dung này được Cục Quản lý đất đai nghiên cứu, đề xuất trên cơ sở quy định pháp luật hiện hành và yêu cầu thực tiễn quản lý.

Phương án tiếp nhận nguyên trạng Chi nhánh Văn phòng đăng ký đất đai

Theo Tờ trình số 70-TTr/ĐU năm 2025 (TẢI VỀ), Văn phòng đăng ký đất đai trực thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục được duy trì hoạt động nhằm thống nhất quản lý, vận hành cơ sở dữ liệu đất đai tập trung; thực hiện dịch vụ công về đất đai và hỗ trợ công tác quản lý nhà nước thuộc thẩm quyền cấp tỉnh, đồng thời bảo đảm kết nối, phân quyền dữ liệu cho cấp xã.

Đối với các Chi nhánh VPĐKĐĐ trực thuộc, định hướng chung là chấm dứt hoạt động và chuyển giao thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ về cấp xã theo quy định pháp luật. Việc chuyển giao được nghiên cứu theo hai phương án, trong đó có phương án tiếp nhận nguyên trạng thông qua thành lập đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã.

Cụ thể, Ủy ban nhân dân cấp xã thành lập đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã để tiếp nhận toàn bộ thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ của Chi nhánh VPĐKĐĐ theo quy định hiện hành. Trên cơ sở quy mô dân số và quy mô kinh tế từng địa phương, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định bố trí tối thiểu 02 cán bộ của Chi nhánh VPĐKĐĐ cho mỗi xã, phường hoặc đặc khu.

Lưu ý: Đây là phương án mang tính đề xuất, kiến nghị.

Trên cơ sở đánh giá tổng thể, Cục Quản lý đất đai cho rằng phương án chuyển toàn bộ chức năng, nhiệm vụ về cơ quan quản lý đất đai cấp xã (phương án 2) có tính khả thi cao hơn, đáp ứng yêu cầu tinh gọn bộ máy, tăng cường phân cấp, phân quyền và nâng cao hiệu quả phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Định hướng lựa chọn phương án 2

Một cấp, một cơ quan thực hiện đăng ký đất đai: Việc hợp nhất đầu mối giúp tránh chồng chéo, bảo đảm rõ ràng về thẩm quyền và trách nhiệm, tạo thuận lợi trong giải quyết thủ tục hành chính.

Phù hợp cải cách hành chính và chuyển đổi số: Giảm tầng nấc trung gian, tăng tính chủ động của chính quyền cấp xã, đồng thời thúc đẩy ứng dụng công nghệ trong quản lý đất đai.

Bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước: Cho phép linh hoạt trong bố trí nhân sự, ký kết hợp đồng lao động, bảo đảm không gián đoạn nhiệm vụ chuyên môn trong giai đoạn chuyển tiếp.

Nội dung chính của phương án 2

• Chuyển thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận và xác nhận thay đổi trên Giấy chứng nhận cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã; trường hợp cần thiết, Chủ tịch UBND cấp xã được ủy quyền bằng văn bản cho cơ quan chuyên môn thực hiện.
• Chuyển toàn bộ chức năng, nhiệm vụ của Chi nhánh VPĐKĐĐ về cơ quan có chức năng quản lý đất đai cấp xã để thống nhất đầu mối giải quyết thủ tục.
• Căn cứ điều kiện thực tế, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh bố trí tối thiểu 02 cán bộ chuyên môn cho mỗi đơn vị cấp xã.

Trong quá trình thực hiện, cơ quan quản lý đất đai cấp xã được phép ký kết hợp đồng lao động nhằm đáp ứng yêu cầu công việc; một số nghiệp vụ kỹ thuật chuyên sâu có thể thuê dịch vụ theo quy định.

Giải pháp triển khai các phương án sắp xếp

Theo tiểu mục 4.2 Mục 4 Phần II Tờ trình số 70-TTr/ĐU năm 2025, các giải pháp thực hiện bao gồm:

• Hoàn thiện thể chế: Sửa đổi, bổ sung quy định để xác định rõ thẩm quyền đăng ký biến động, cấp và xác nhận thay đổi Giấy chứng nhận thuộc Chủ tịch UBND cấp xã; cho phép ủy quyền bằng văn bản cho cơ quan chuyên môn phù hợp.
• Tổ chức bộ máy và nhân sự: Bộ Nội vụ chủ trì, phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn chuyển giao, sắp xếp nhân sự; cho phép ký hợp đồng lao động theo vị trí việc làm.
• Cơ chế tài chính: Bộ Tài chính hướng dẫn cơ chế thu, quản lý phí, lệ phí đăng ký đất đai; cơ chế tự chủ chi thường xuyên, chi nghiệp vụ; bố trí kinh phí cho giai đoạn chuyển tiếp và chuyển đổi số.
• Trách nhiệm địa phương: Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức sắp xếp, chuyển giao nhiệm vụ, tài sản; phê duyệt phương án nhân sự; chỉ đạo bảo đảm thống nhất dữ liệu đất đai toàn tỉnh.
• Trách nhiệm Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Hướng dẫn vận hành, kết nối và chia sẻ dữ liệu đất đai với Hệ thống thông tin đất đai quốc gia.

Thẩm quyền cấp Giấy chứng nhận của Chủ tịch UBND cấp xã từ ngày 01/7/2025

Căn cứ khoản 1 Điều 5 Nghị định 151/2025/NĐ-CP, thẩm quyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện trong lĩnh vực đất đai được chuyển giao cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã.

Trong đó bao gồm các nội dung quan trọng như: cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; xác định lại diện tích đất ở và cấp Giấy chứng nhận; quyết định giao đất, cho thuê đất và cho phép chuyển mục đích sử dụng đất đối với cá nhân theo quy định của Luật Đất đai.

Như vậy, kể từ ngày 01/7/2025, khi Nghị định 151/2025/NĐ-CP có hiệu lực, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã chính thức có thẩm quyền cấp sổ đỏ và quyết định chuyển mục đích sử dụng đất đối với cá nhân trong phạm vi các trường hợp được pháp luật quy định.

Lưu ý: Việc thực hiện thẩm quyền này phải đúng đối tượng, điều kiện và trình tự theo quy định tại Nghị định 151/2025/NĐ-CP.