
Từ năm 2026, một sự thay đổi lớn trong chính sách thuế sẽ ảnh hưởng đến các hộ kinh doanh. Thuế khoán, hình thức tính thuế cố định dựa trên ước tính doanh thu, sẽ chính thức bị bãi bỏ. Vậy, điều này có nghĩa gì đối với các hộ kinh doanh? Họ sẽ phải nộp những loại thuế nào, và ngưỡng doanh thu để chịu thuế được xác định ra sao? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết.
Theo khoản 6 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15, hộ kinh doanh sẽ không còn áp dụng phương pháp khoán thuế từ ngày 01 tháng 01 năm 2026. Thay vào đó, việc nộp thuế sẽ tuân theo pháp luật hiện hành về quản lý thuế.
Để cụ thể hóa sự thay đổi này, Đề án “Chuyển đổi mô hình và phương pháp quản lý thuế đối với hộ kinh doanh khi xóa bỏ thuế khoán” ban hành kèm Quyết định 3389/QĐ-BTC năm 2025 đưa ra các quy định chi tiết về cách thức quản lý thuế mới, phân loại hộ kinh doanh theo doanh thu và áp dụng các phương pháp tính thuế khác nhau.
Dưới đây là bảng tóm tắt mô hình quản lý thuế mới:
| Tiêu chí | Nhóm 1: Doanh thu ≤ 200 triệu | Nhóm 2: 200 triệu < Doanh thu ≤ 3 tỷ | Nhóm 3: Doanh thu > 3 tỷ |
|---|---|---|---|
| Thuế GTGT | Không phải nộp | – Theo phương pháp trực tiếp (% doanh thu): Thuế GTGT phải nộp = Doanh thu x Tỷ lệ % – Tự nguyện đăng ký áp dụng phương pháp khấu trừ nếu đủ điều kiện: Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ |
– Bắt buộc áp dụng khấu trừ: Thuế GTGT phải nộp = Thuế GTGT đầu ra – Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ |
| Thuế TNCN | Không phải nộp | Tính theo tỷ lệ % trên doanh thu theo từng ngành nghề: Số thuế TNCN phải nộp = Doanh thu x Tỷ lệ % | Tính trên thu nhập tính thuế x 17%: (Thu nhập tính thuế = Doanh thu – chi phí hợp lý) |
| Trách nhiệm kê khai doanh thu | Kê khai 2 lần/năm (đầu/ giữa năm và cuối năm) để xác định nghĩa vụ thuế | Kê khai theo quý (4 lần/năm) + quyết toán năm | Kê khai theo tháng (nếu doanh thu năm trên 50 tỷ) hoặc quý, quyết toán năm |
| Hóa đơn | Khuyến khích dùng hóa đơn điện tử có mã (trong giao dịch với người tiêu dùng) | Bắt buộc dùng HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền nếu Doanh thu > 1 tỷ và có hoạt động kinh doanh bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng | Bắt buộc dùng hóa đơn điện tử có mã hoặc HĐĐT khởi tạo từ máy tính tiền |
Như vậy, từ năm 2026, việc nộp thuế của hộ kinh doanh sẽ phụ thuộc vào ngưỡng doanh thu:
Để hỗ trợ các hộ kinh doanh trong việc chuyển đổi sang phương pháp quản lý thuế mới, khoản 3 Điều 12 Nghị quyết 198/2025/QH15 quy định:
Nhà nước sẽ bố trí kinh phí để cung cấp miễn phí các nền tảng số và phần mềm kế toán dùng chung cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Chính phủ sẽ quy định chi tiết về việc cung cấp này.
Điều này có nghĩa là, các hộ kinh doanh sẽ có cơ hội tiếp cận các công cụ hỗ trợ quản lý tài chính và kê khai thuế một cách dễ dàng hơn, giảm bớt gánh nặng về chi phí và thời gian.
Một điểm đáng chú ý khác trong Nghị quyết 198/2025/QH15 là việc khuyến khích tuân thủ pháp luật thông qua các biện pháp ưu đãi. Cụ thể, khoản 7 Điều 4 quy định:
Các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh tuân thủ tốt quy định của pháp luật sẽ được miễn kiểm tra thực tế. Điều này nhằm tạo động lực cho các hộ kinh doanh hoạt động minh bạch, tuân thủ pháp luật, đồng thời giảm bớt áp lực từ các cuộc thanh tra, kiểm tra.
Tuy nhiên, để đảm bảo tính minh bạch và công bằng, việc đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật của hộ kinh doanh sẽ được thực hiện dựa trên các tiêu chí rõ ràng, khách quan, và có sự tham gia của các bên liên quan.