Căn cứ pháp lý liên quan

1. Luật Doanh nghiệp 2020:

Điều 17. Quyền thành lập, góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp và quản lý doanh nghiệp

• Khoản 2, điểm b: “Cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức” không có quyền thành lập và quản lý doanh nghiệp tại Việt Nam.

• Khoản 3, điểm b: Tổ chức, cá nhân không được góp vốn vào doanh nghiệp nếu thuộc diện bị cấm theo Luật Cán bộ, công chức; Luật Viên chức; Luật Phòng, chống tham nhũng.

2. Luật Viên chức 2010:

Điều 14. Quyền của viên chức về hoạt động kinh doanh và làm việc ngoài thời gian quy định

• Khoản 3: Viên chức được góp vốn nhưng không được tham gia quản lý, điều hành công ty TNHH, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã, bệnh viện tư, trường học tư và tổ chức nghiên cứu khoa học tư, trừ khi pháp luật chuyên ngành có quy định khác.

3. Luật Phòng, chống tham nhũng 2018:

Điều 20. Quy tắc ứng xử của người có chức vụ, quyền hạn

• Khoản 2, điểm b: Người có chức vụ, quyền hạn không được thành lập, tham gia quản lý, điều hành doanh nghiệp, trừ khi luật có quy định khác.

• Khoản 4: Người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan nhà nước không được góp vốn vào doanh nghiệp hoạt động trong phạm vi ngành, nghề mà người đó trực tiếp thực hiện việc quản lý nhà nước hoặc để vợ/chồng, bố/mẹ, con kinh doanh trong ngành đó.

Kết luận

Dựa trên các quy định nêu trên:

• Công chức, viên chức không được quyền góp vốn thành lập công ty cổ phần, tức là không được làm cổ đông sáng lập hoặc người quản lý, điều hành doanh nghiệp.

• Tuy nhiên, việc mua cổ phần sau khi doanh nghiệp đã được thành lập không bị cấm hoàn toàn. Công chức, viên chức vẫn có thể mua cổ phần nhưng phải đảm bảo không tham gia điều hành, quản lý doanh nghiệp và không vi phạm các quy định khác trong Luật Viên chức và Luật Phòng chống tham nhũng.

Góp vốn bằng quyền sử dụng đất nông nghiệp

Theo Luật Đất đai 2024:

• Điểm h khoản 1 Điều 37, Điều 45: Cá nhân được Nhà nước giao đất hoặc cho thuê đất nông nghiệp có quyền góp vốn bằng quyền sử dụng đất, trừ trường hợp thuê trả tiền hàng năm.

• Điều 193 Luật Đất đai 2024 và Điều 78 Nghị định 102/2024/NĐ-CP: Khi góp vốn bằng quyền sử dụng đất nông nghiệp, doanh nghiệp nhận góp vốn phải lập phương án sử dụng đất theo quy định.

Lưu ý quan trọng

Công chức, viên chức cần thận trọng khi thực hiện các hoạt động đầu tư, góp vốn hoặc mua cổ phần để không vi phạm các quy định về phòng chống tham nhũng, tránh xung đột lợi ích, và đảm bảo không tham gia điều hành doanh nghiệp dưới bất kỳ hình thức nào.