Việc treo cờ Tổ quốc sao cho đúng quy cách là một vấn đề được nhiều người quan tâm. Vậy pháp luật quy định như thế nào về việc treo cờ, xử phạt ra sao với những trường hợp treo cờ sai quy cách, không đúng quy định?

Như chúng ta đã biết, Quốc kỳ là một trong những biểu tượng quốc gia. Việc treo Quốc kỳ phải tuân thủ đúng quy định, thể hiện sự trang trọng nhất.

1. Quy định về cờ Tổ quốc (Quốc kỳ)

Theo Điều 13, Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 2013 và Hướng dẫn số 3420/HD-BVHTTDL ngày 2-10-2012 về việc sử dụng Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, chân dung Chủ tịch Hồ Chí Minh quy định:

– Quốc kỳ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hình chữ nhật, chiều rộng bằng hai phần ba chiều dài, nền đỏ, ở giữa có ngôi sao vàng năm cánh.

– Điểm giữa ngôi sao vàng đặt đúng điểm giữa (điểm giao nhau của hai đường chéo) Quốc kỳ.

– Khoảng cách từ điểm giữa ngôi sao đến đầu cánh sao bằng một phần năm chiều dài của Quốc kỳ.

– Một cánh sao có trục vuông góc với cạnh dài Quốc kỳ và hướng thẳng lên phía trên theo đầu cột treo Quốc kỳ.

– Tạo hình ngôi sao: từ đầu cánh ngôi sao này đến đầu cánh sao đối diện là đường thẳng, không phình ở giữa, cánh sao không bầu.

– Hai mặt của Quốc kỳ đều có ngôi sao trùng khít nhau.

– Nền Quốc kỳ màu đỏ tươi, ngôi sao màu vàng tươi.

Trên thực tế, có một số kích thước tiêu biểu của cờ Tổ Quốc như: 60 x 90 cm, 70 x 105 cm, 80 x 120 cm, 90 x 140 cm, 120 x 180 cm, 140 x 210 cm. Kích thước khổ lớn của cờ Tổ quốc gồm: 2 x 3 m, 4 x 6 m, 6 x 9 m….

Hiện nay có trào lưu vẽ cờ Tổ quốc thì người dân khi muốn theo trào lưu vẽ cờ Tổ quốc trên mái nhà thì có thể dựa vào tỉ lệ nêu trên để vẽ cho đúng, tránh trường hợp sai quy cách mất thẩm mĩ.

2. Thời gian và cách treo cờ Tổ quốc

Theo Hướng dẫn 3420/HD-BVHTTDL và Điều lệ 974-TTg, việc treo cờ Tổ quốc (Quốc kỳ) được hướng dẫn như sau:

– Quốc kỳ được treo trong các phòng họp, hội trường của các cấp chính quyền, cơ quan nhà nước và các đoàn thể khi họp những buổi họp long trọng.

– Quốc kỳ được treo ngoài trời vào dịp các ngày lễ lớn, sự kiện chính trị, tết cổ truyền của dân tộc và theo thông báo của trung ương và chính quyền địa phương:

+ Tết Nguyên đán dương lịch,

+ Tết Nguyên đán âm lịch,

+ Kỷ niệm tổng tuyển cử: 6 tháng 1,

+ Ngày Quốc tế lao động: 1 tháng 5,

+ Kỷ niệm sinh nhật Chủ Tịch Hồ Chí Minh: 19 tháng 5,

+ Kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám: 19 tháng 8,

+ Ngày Quốc Khánh: 2 tháng 9,…

– Quốc kỳ được treo hoặc mang đi ở những nơi tổ chức míttinh, diễu hành, động viên quần chúng, phát động thi đua sản xuất, thực hiện các phong trào cách mạng.

– Các cơ quan Nhà nước, các nhà trường (kể cả học viện), các đơn vị vũ trang, các cửa khẩu biên giới, các cảng quốc tế phải có cột cờ và treo Quốc kỳ trước công sở, hoặc nơi trang trọng trước cửa cơ quan, Quốc kỳ phải đúng tiêu chuẩn về kích thước, màu sắc đã được Hiến pháp quy định.

– Trụ sở Phủ Chủ tịch, trụ sở Quốc hội, Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, trụ sở Chính phủ, Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm soát nhân dân tối cao, Bộ Ngoại giao, Đại sứ quán Việt Nam tại các nước, Cột cờ Hà Nội, trụ sở Ủy ban nhân dân các cấp (trừ Ủy ban nhân dân phường ở thành phố, thị xã), các cửa khẩu và cảng quốc tế treo Quốc kỳ 24/24 giờ hàng ngày.

– Trụ sở các Bộ, cơ quan ngang Bộ, các đơn vị vũ trang, nhà trường treo Quốc kỳ từ 6 giờ đến 18 giờ hàng ngày.

– Tất cả các cơ quan và đơn vị nói trên, đặc biệt là các cơ quan đối ngoại, khi có khách nước ngoài từ cấp Bộ trưởng trở lên đến thăm chính thức phải treo cờ quốc gia của khách cùng với Quốc kỳ.

3. Những lưu ý khi treo quốc kỳ

Phần III Điều lệ 974-TTg năm 1956 quy định về việc dùng quốc kỳ nước Việt Nam dân chủ cộng hòa như sau:

– Khi treo quốc kỳ thì phải chú ý đừng để ngược ngôi sao.

– Treo quốc kỳ ta với quốc kỳ một nước khác: người đứng đằng trước nhìn vào thì cờ của ta ở bên tay phải, cờ nước ngoài ở bên tay trái.

– Khi cần treo quốc kỳ của ta và quốc kỳ nhiều nước khác thì sẽ có chỉ thị riêng của Chính Phủ định rõ thứ tự xếp đặt các cờ.

– Khi treo cờ của ta và cờ các nước khác, thì các cờ phải làm đúng biểu mẫu, làm bằng nhau và treo đều nhau, không treo lá to lá nhỏ, lá cao lá thấp.

– Treo cờ và ảnh: Treo ảnh Chủ Tịch Nước cùng với quốc kỳ thì để ảnh thấp hơn quốc kỳ, hoặc để ảnh trên nền quốc kỳ dưới ngôi sao. Ở các cơ quan, chỉ treo thường xuyên ảnh Chủ Tịch nước Việt Nam dân chủ cộng hòa.

Theo đó, Quốc kỳ hình chữ nhật, chiều rộng tỷ lệ 2/3 chiều dài, nền đỏ thắm, giữa có sao vàng năm cánh màu vàng tươi. Các cánh sao làm theo đường thẳng. Trung tâm của sao đặt đúng trung tâm của cờ. Một cánh sao quay thẳng lên trên.

4. Các trường hợp không treo Quốc kỳ sẽ bị xử phạt?

Theo quy định tại Điều 30 Nghị định 42/2019/NĐ-CP thì sự vi phạm quy định về việc treo cờ quốc tịch và Quốc kỳ của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được điều chỉnh với sự nghiêm khắc và xác định mức phạt như sau:

– Vi phạm trên tàu cá Việt Nam: Trường hợp không treo Quốc kỳ của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc treo cờ sai quy định trên tàu cá Việt Nam, người vi phạm sẽ bị áp đặt mức phạt tài chính từ 2.000.000 đồng đến 4.000.000 đồng. Điều này nhấn mạnh sự quan trọng của việc đại diện cho quốc gia thông qua biểu tượng quốc gia trên tàu cá, và sự tự quyết định của nước.

– Vi phạm trên tàu cá nước ngoài: Trong trường hợp không treo cờ quốc tịch và Quốc kỳ của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc treo sai quy định trên tàu cá của nước ngoài, mức phạt tài chính sẽ cao hơn, trong khoảng từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng. Điều này áp đặt sự chấp hành nghiêm ngặt hơn đối với các tàu cá nước ngoài để đảm bảo tuân thủ quy định của Việt Nam về biểu tượng quốc gia.

Những biện pháp này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tôn trọng và đại diện cho biểu tượng quốc gia, đồng thời cũng giúp bảo vệ sự hiện diện và lòng tự trọng của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam trên biển cả. Hơn nữa, để khắc phục hậu quả của việc vi phạm quy định về treo Quốc kỳ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc cờ quốc tịch, một biện pháp kiểm soát và đảm bảo tuân thủ quy định đã được thiết lập. Đó là yêu cầu buộc tàu hoặc phương tiện liên quan phải treo Quốc kỳ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc cờ quốc tịch theo đúng quy định.

Biện pháp này có mục tiêu là đảm bảo rằng sau khi vi phạm đã xảy ra, biểu tượng quốc gia sẽ được đặt lại một cách chính xác, để khôi phục sự tôn trọng và sự hiện diện đúng đắn của Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Điều này đồng thời cũng là một biện pháp hữu ích để giáo dục và tạo ra sự nhận thức về tầm quan trọng của việc tuân thủ quy định quốc gia và biểu tượng quốc gia trong các hoạt động trên biển.

Từ nội dung quy định trên, có thể khẳng định chỉ xử phạt đối với tàu cá nếu không theo Quốc Kỳ Việt Nam theo quy định hiện hành.

5. Xúc phạm Quốc Kỳ Việt Nam có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không?

Tại Điều 351 Bộ luật Hình sự 2015 có quy định về tội xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca như sau:

Tội xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca: Người nào cố ý xúc phạm Quốc kỳ, Quốc huy, Quốc ca, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Theo đó, cá nhân có hành vi cố ý xúc phạm Quốc kỳ Việt Nam thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Người nước ngoài xúc phạm Quốc kỳ Việt Nam ngoài lãnh thổ Việt Nam có bị truy cứu trách nhiệm hình sự?

Hiệu lực của Bộ luật hình sự đối với cả những hành vi phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Tại Điều 6 Bộ luật Hình sự 2015 có quy định về hiệu lực của Bộ luật hình sự đối với những hành vi phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam như sau:

“Công dân Việt Nam hoặc pháp nhân thương mại Việt Nam có hành vi phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà Bộ luật này quy định là tội phạm, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự tại Việt Nam theo quy định của Bộ luật này.”

Quy định này cũng được áp dụng đối với người không quốc tịch thường trú ở Việt Nam.

– Người nước ngoài, pháp nhân thương mại nước ngoài phạm tội ở ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này trong trường hợp hành vi phạm tội xâm hại quyền, lợi ích hợp pháp của công dân Việt Nam hoặc xâm hại lợi ích của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam hoặc theo quy định của điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

– Đối với hành vi phạm tội hoặc hậu quả của hành vi phạm tội xảy ra trên tàu bay, tàu biển không mang quốc tịch Việt Nam đang ở tại biển cả hoặc tại giới hạn vùng trời nằm ngoài lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thì người phạm tội có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật này trong trường hợp điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên có quy định.

Trên đây là các quy định liên quan đến việc treo cờ tổ quốc, đặc điểm, kích thước của cờ tổ quốc cũng như các điểm cần lưu ý khi treo cờ tổ quốc.