Căn cứ tính thuế TNCN đối với thu nhập từ kinh doanh từ ngày 01/01/2026 chi tiết như thế nào?

Theo quy định tại Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, phương pháp và căn cứ tính thuế đối với cá nhân cư trú có thu nhập từ hoạt động sản xuất, kinh doanh được quy định cụ thể như sau:

Thứ nhất, về ngưỡng doanh thu chịu thuế: Cá nhân cư trú có doanh thu hàng năm từ 500 triệu đồng trở xuống không phải nộp thuế thu nhập cá nhân. Mức ngưỡng này có thể được điều chỉnh bởi Ủy ban Thường vụ Quốc hội dựa trên đề xuất của Chính phủ để sát với thực tế kinh tế – xã hội.

Thứ hai, đối với cá nhân có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm, số thuế phải nộp được xác định theo công thức: Thuế TNCN = Thu nhập tính thuế x Thuế suất. Trong đó:

• Thu nhập tính thuế: Là tổng doanh thu từ hàng hóa, dịch vụ trừ đi các chi phí hợp lý liên quan đến hoạt động kinh doanh trong kỳ.
• Biểu thuế suất lũy tiến theo doanh thu:
  • Doanh thu trên 500 triệu đồng đến 03 tỷ đồng: Thuế suất 15%.
  • Doanh thu trên 03 tỷ đồng đến 50 tỷ đồng: Thuế suất 17%.
  • Doanh thu trên 50 tỷ đồng: Thuế suất 20%.

Thứ ba, cơ chế lựa chọn phương pháp nộp thuế: Cá nhân có doanh thu từ trên 500 triệu đồng đến 03 tỷ đồng có quyền lựa chọn nộp thuế theo phương pháp thu nhập nêu trên hoặc nộp theo tỷ lệ % trên doanh thu tính thuế (phần vượt ngưỡng 500 triệu đồng) với các mức thuế suất như sau:

• Phân phối, cung ứng hàng hóa: 0,5%.
• Sản xuất, vận tải, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: 1,5%.
• Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: 2%. Riêng cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp: 5%.
• Cung cấp sản phẩm/dịch vụ nội dung số (giải trí, game, phim, nhạc, quảng cáo số): 5%.
• Các hoạt động kinh doanh khác: 1%.

Đối với hoạt động cho thuê bất động sản (trừ kinh doanh lưu trú), số thuế phải nộp bằng phần doanh thu vượt ngưỡng quy định nhân với thuế suất 5%.

Về thời điểm áp dụng, căn cứ Điều 29 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 và Luật Quản lý thuế 2019, các quy định về thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú sẽ chính thức áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, bắt đầu từ ngày 01/01/2026.

Trách nhiệm của người nộp thuế hiện nay

Trách nhiệm pháp lý của người nộp thuế được quy định tại Điều 17 Luật Quản lý thuế 2019 (sửa đổi bởi Luật số 56/2025/QH15), bao gồm các nghĩa vụ trọng yếu sau:

1. Thực hiện đăng ký thuế và sử dụng mã số thuế đúng quy định.
2. Kê khai thuế trung thực, chính xác và nộp hồ sơ đúng thời hạn quy định; tự chịu trách nhiệm về số liệu đã cung cấp.
3. Nộp đầy đủ các khoản thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt vào ngân sách nhà nước đúng hạn và địa điểm.
4. Tuân thủ chế độ kế toán, thống kê, quản lý hóa đơn điện tử và chứng từ.
5. Lập và giao hóa đơn cho khách hàng đúng thực tế giao dịch về số lượng, chủng loại và giá trị thanh toán.
6. Cung cấp kịp thời, đầy đủ thông tin tài khoản ngân hàng, tài liệu xác định nghĩa vụ thuế khi có yêu cầu của cơ quan quản lý.
7. Thực hiện giao dịch điện tử với cơ quan thuế nếu hoạt động tại địa bàn có hạ tầng công nghệ thông tin.
8. Đối với người nộp thuế có giao dịch liên kết, phải thực hiện lập và lưu trữ hồ sơ thông tin về các bên liên kết theo quy định.

Điều khoản thi hành của Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025

Căn cứ Điều 29 Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, hiệu lực thi hành được xác định như sau:

• Hiệu lực chung của Luật: Từ ngày 01/07/2026.
• Hiệu lực riêng biệt: Các quy định về thu nhập từ kinh doanh, tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú được áp dụng sớm hơn, tính từ kỳ tính thuế năm 2026.
• Kể từ ngày Luật này có hiệu lực, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2007 và các văn bản sửa đổi bổ sung liên quan như Luật số 26/2012/QH13, Luật số 71/2014/QH13, Luật số 31/2024/QH15, Luật số 48/2024/QH15… sẽ hết hiệu lực thi hành.
• Về ưu đãi thuế: Nếu có sự khác biệt giữa Luật này với Luật Thủ đô 2024 hoặc Luật Tổ chức Chính phủ 2025, người nộp thuế được quyền ưu tiên áp dụng quy định có lợi nhất.