

Vấn đề thanh toán trong giao dịch kinh doanh vàng hiện nay đang được điều chỉnh bởi các quy định nghiêm ngặt về quản lý ngoại hối và quản lý thuế. Dưới đây là phân tích pháp lý chi tiết dựa trên các quy định mới nhất.
Căn cứ theo khoản 10 Điều 4 Nghị định 24/2012/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 4 Điều 1 Nghị định 232/2025/NĐ-CP), nguyên tắc thanh toán trong kinh doanh vàng được quy định cụ thể như sau:
Việc thanh toán mua, bán vàng có giá trị từ 20 triệu đồng trong ngày trở lên của một khách hàng phải được thực hiện thông qua tài khoản thanh toán của khách hàng và tài khoản thanh toán của doanh nghiệp kinh doanh vàng mở tại ngân hàng thương mại hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
Như vậy, theo pháp luật về quản lý hoạt động kinh doanh vàng, ngưỡng bắt buộc phải chuyển khoản là từ 20 triệu đồng/ngày/khách hàng. Đối với các giao dịch dưới 20 triệu đồng, pháp luật chuyên ngành chưa có quy định bắt buộc phải thanh toán không dùng tiền mặt.
Tuy nhiên, xét dưới góc độ pháp luật thuế, căn cứ Điều 9 Nghị định 320/2025/NĐ-CP về các khoản chi được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế:
Do đó, để đảm bảo tính hợp lệ của chứng từ và tối ưu nghĩa vụ thuế, các doanh nghiệp kinh doanh vàng thường chủ động yêu cầu khách hàng chuyển khoản đối với các giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên.
Hành vi vi phạm quy định về thanh toán qua tài khoản trong hoạt động kinh doanh vàng sẽ bị xử lý theo quy định tại Điều 28 Nghị định 340/2025/NĐ-CP. Cụ thể:
Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với cá nhân có hành vi không thực hiện thanh toán mua, bán vàng qua tài khoản thanh toán theo quy định của pháp luật.
Căn cứ khoản 3 Điều 5 Nghị định 340/2025/NĐ-CP, mức phạt đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt đối với cá nhân. Như vậy, doanh nghiệp vi phạm có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng.
Theo quy định tại khoản 1 Điều 12 Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, phương pháp tính thuế đối với hoạt động này được xác định như sau:
Cơ sở kinh doanh có hoạt động mua, bán, chế tác vàng, bạc, đá quý phải hạch toán riêng hoạt động này để nộp thuế theo phương pháp tính trực tiếp trên giá trị gia tăng.
Số thuế giá trị gia tăng phải nộp được xác định bằng giá trị gia tăng (giá bán ra trừ giá mua vào tương ứng) nhân với thuế suất thuế giá trị gia tăng áp dụng cho hoạt động này.