Lỗi không chấp hành hiệu lệnh của cảnh sát giao thông mà gây ra tai nạn thì bị xử phạt như thế nào?

Khi tham gia giao thông, việc tuân thủ sự điều khiển của lực lượng chức năng là nghĩa vụ bắt buộc. Hành vi không chấp hành hiệu lệnh của Cảnh sát giao thông (CSGT) không chỉ dẫn đến xử phạt hành chính mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây ra tai nạn nghiêm trọng.

Pháp luật quy định ra sao về chấp hành hiệu lệnh giao thông?

Hiệu lệnh giao thông bao gồm các chỉ dẫn bằng đèn tín hiệu, còi, gậy chỉ huy hoặc động tác tay nhằm điều tiết và bảo đảm an toàn giao thông. Theo quy định tại mục 4.1 Điều 4 Quy chuẩn quốc gia QCVN 41:2024/BGTVT, hiệu lệnh của người điều khiển giao thông có giá trị pháp lý cao nhất. Người tham gia giao thông bắt buộc phải chấp hành chỉ dẫn của CSGT ngay cả khi hiệu lệnh đó trái với tín hiệu của đèn giao thông hoặc biển báo bộ bộ.

Tại khoản 4 Điều 9 Luật Trật tự an toàn giao thông đường bộ 2024, Nhà nước nghiêm cấm các hành vi xúc phạm, đe dọa, cản trở hoặc không chấp hành hiệu lệnh, yêu cầu kiểm tra của người thi hành công vụ. Mọi hành vi vi phạm đều sẽ bị xử lý nghiêm minh theo quy định hiện hành.

Xử phạt người không chấp hành hiệu lệnh của CSGT gây ra tai nạn chưa tới mức hình sự như thế nào?

Trong trường hợp hành vi vi phạm dẫn đến tai nạn nhưng hậu quả chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm, người điều khiển phương tiện sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP như sau:

Đối với xe ô tô và các loại xe tương tự

• Trường hợp chưa gây tai nạn: Phạt tiền từ 18.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng và trừ 04 điểm Giấy phép lái xe (GPLX).
• Trường hợp gây tai nạn giao thông: Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 22.000.000 đồng theo quy định tại điểm b Khoản 10, Điều 6 Nghị định 168/2024/NĐ-CP. Đồng thời, người vi phạm bị trừ 10 điểm trên Giấy phép lái xe.

Đối với xe mô tô, xe gắn máy

• Trường hợp chưa gây tai nạn: Phạt tiền từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng và trừ 04 điểm GPLX.
• Trường hợp gây tai nạn giao thông: Theo Khoản 10, Điều 7 Nghị định 168/2024/NĐ-CP, mức phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 14.000.000 đồng. Hình phạt bổ sung là trừ 10 điểm trên Giấy phép lái xe.

Không chấp hành hiệu lệnh của CSGT bị truy cứu trách nhiệm hình sự khi nào?

Nếu hành vi không tuân thủ hiệu lệnh gây ra hậu quả nghiêm trọng, người vi phạm có thể bị truy cứu về Tội vi phạm quy định về tham gia giao thông đường bộ theo Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi bởi Luật sửa đổi Bộ Luật Hình Sự 2017).

Cụ thể, tại khoản 2 Điều 260, người phạm tội thuộc trường hợp không chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển hoặc hướng dẫn giao thông sẽ đối diện với khung hình phạt tù từ 03 năm đến 10 năm. Nếu hậu quả thuộc các trường hợp đặc biệt nghiêm trọng quy định tại khoản 3 của Điều này (ví dụ làm chết 03 người trở lên), mức phạt tù có thể lên đến 15 năm.